Q. HORATIUS FLACCUS • OPERA ET COMMENTARII
CARM. I • CARM. II • CARM. III • CARM. IV • CARM. SAEC. • EP. • SERM. I • SERM. II • EPIST. I • EPIST. II • A. P.

varia lectio et testimonia


opus et commentarii • varialectio et testimonia • prosodia et metra

a

CARM. I I, 12     agros attalicis condicionibus
a talicis – atalicis – attalicis
CARM. I I, 33     euterpe cohibet, nec polyhymnia
plymnia – polihymnia – polinia – poliniym – polinnia – poliymnia – polyhymnia – polyymnia
CARM. I XXI, 14     pestemque a populo et principe caesare in
at a – et
CARM. I XXVII, 18     depone tutis auribus. a miser,
a miser – ha miser – hah miser
CARM. III VI, 22     matura virgo et fingitur artibus
a matre – matura
CARM. III XVI, 22     ab dis plura feret: nil cupientium
a – ab
CARM. IV V, 35     miscet numen, uti graecia castoris
gratia – graecia – grecia – gretia
EP. V, 71     ah! ah! solutus ambulat veneficae
a a – ah – ah ah – aha
SERM. I III, 123     falce recisurum simili te, si tibi regnum
recisum iri simul a – recisurum & similia – recisurum simili te
SERM. I IV, 97     a puero est causaque mea permulta rogatus
a puero – vero
SERM. I IV, 111     perdere quis velit.’ a turpi meretricis amore
a – at – aut
SERM. I V, 30     hic oculis ego nigra meis collyria lippus
collirigia – colliria – collyria
SERM. I V, 48     lusum it maecenas, dormitum ego vergiliusque;
maecaenas – maecenas – mecaenas – mecenas
SERM. I V, 61     saetosam laevi frontem turpaverat oris.
laeti – laevi – levi
SERM. I V, 70     prorsus iucunde cenam producimus illam.
iocundae – iocundam – iocunde – iucundae – iucundam – iucunde
SERM. I V, 104     brundisium longae finis chartaeque viaeque est.
cartaeque – carthaeque – chartaeque
SERM. I VI, 1     non quia, maecenas, lydorum quidquid etruscos
maecaenas – maecenas – mecenas
SERM. I VI, 34     sic qui promittit civis, urbem sibi curae,
curae & rei – curae – curae et – curet
SERM. I VI, 47     nunc, quia sim tibi, maecenas, convictor, at olim,
maecaenas – maecenas – mecaenas – mecena – mecenas
SERM. I VI, 75     ibant octonos referentes idibus aeris,
aeri – aera – aeris – asse sacris – asses
SERM. I VI, 94     a certis annis aevum remeare peractum
a certis – acerti – aucertis – teneris
SERM. I VI, 115     ad porri et ciceris refero laganique catinum;
adporri – ad porri – at porri
SERM. I VI, 124     non quo fraudatis inmundus natta lucernis.
nacta – nat a – nata – natta
SERM. I IX, 43     cum victore, sequor. ‘maecenas quomodo tecum?’
maecenas – mecaenas
SERM. I IX, 64     et pressare manu lentissima bracchia, nutans,
pensare – praensare – prensare – pressare
SERM. I X, 29     miscuit.’ o seri studiorum, quine putetis
saeri – sacri – seri
SERM. I X, 35     scilicet oblitus patriaeque patrisque latini,
latinae – latine – latini
SERM. I X, 74     quam rudis et graecis intacti carminis auctor
a – at – et – ex
SERM. I X, 89     plotius et varius, maecenas vergiliusque,
maecaenas – maecenas – mecaenas – mecenas
SERM. II I, 15     aut labentis equo describit volnera parthi.’
volnera – vulnena – vulnera – vuulnera
SERM. II I, 53     monstratum? scaevae vivacem crede nepoti
scaeve – scaevae – scevae
SERM. II I, 65     cederet, introrsum turpis: num laelius aut qui
incederet – caederet – cederet – in cederet
SERM. II I, 72     virtus scipiadae et mitis sapientia laeli,
virtus scipiadae et mitis sapientia laeli,
scipaidae – scipiadae
laelii – laelli – laedi – laeli – leli – lelii
SERM. II II, 13     seu te discus agit, pete cedentem aera disco:
caedente – cedentem
SERM. II II, 21     sudando: pinguem vitiis albumque neque ostrea
nec – neque – ostraea
SERM. II II, 29     carne tamen quamvis distat nil, hac magis illam
haec – hac – hec
SERM. II II, 72     ut noceant homini credas, memor illius escae,
aescae – escae – esce
SERM. II II, 106     uni nimirum recte tibi semper erunt res,
recte tibi – tibi rectae – tibi recte
SERM. II II, 134     dictus, erit nulli proprius, sed cedet in usum
cædet – caedit – cedet – cedit
SERM. II III, 25     cum lucro noram; unde frequentia mercuriale
merculiae – merculiale – mercuriale
SERM. II III, 30     ut lethargicus hic cum fit pugil et medicum urget.
laetargicus – letargicus – lethargicus – loethargicus
SERM. II III, 45     autumat. haec populos, haec magnos formula reges,
haec populos, hec – haec populos, haec
SERM. II III, 47     desipiant omnes aeque ac tu, qui tibi nomen
aeque – equae
SERM. II III, 69     scribe decem a nerio: non est satis; adde cicutae
scribe decem a nerio: non est satis; adde cicutae
a nerio – anerio – nerio
SERM. II III, 90     sensit, cum summam patrimoni insculpere saxo
consumam – cum summam
SERM. II III, 138     nil sane fecit quod tu reprehendere possis:
quae – quod
SERM. II III, 145     quondam lethargo grandi est oppressus, ut heres
quondam lethargo grandi est oppressus, ut heres
læthargo – laetargo – letargo – lethargo – lithargo – loethargo
haeres – heres – heros
SERM. II III, 181     vestrum praetor, is intestabilis et sacer esto.’
inaetonabilis – initestabilis – intestabilis
SERM. II III, 190     dicere quod sentit permitto.’ maxime regum,
quae – quid – quod
SERM. II III, 207     nempe tuo, furiose? ‘meo, sed non furiosus
furiosae – furiosus
SERM. II III, 265     servos, non paulo sapientior ‘o ere, quae res
o ere, quae res – oere requires – oerequaeres – ohe requae res – oherequaeres – orerequires – regere non potes
SERM. II III, 287     chrysippus ponit fecunda in gente meneni.
faecunda – fecunda – foecunda
SERM. II III, 297     arma dedit, posthac ne conpellarer inultus.
post haec – post hac – posthac
SERM. II IV, 37     nec satis est cara piscis averrere mensa
auferrere – avellere – averrere – avertere
SERM. II IV, 44     fecundae leporis sapiens sectabitur armos.
faecundi – fecundae – fecundi – foecundæ – foecundi
SERM. II IV, 66     non alia quam qua byzantia putuit orca.
quae byzantia – qua byzantia – qui byzantia
SERM. II IV, 69     pressa venafranae quod baca remisit olivae.
vænafranae – vena franaae – venafranae
SERM. II IV, 80     sive gravis veteri creterrae limus adhaesit.
craeterrae – craterae – cratere – creterrae – creterre
SERM. II V, 3     artibus atque modis. quid rides?’ ‘iamne doloso
iam ne – iamne – tamnae – tamne
SERM. II V, 31     sperne, domi si gnatus erit fecundave coniux.
faecundave – fecundave – fecundive – foecundave
SERM. II V, 54     cera velit versu; solus multisne coheres,
choaeres – choeres – cohaeres – coherces – coheres – cohertes – deest si
SERM. II V, 59     ‘o laertiade, quidquid dicam, aut erit aut non:
laerciade – laertiade – lerciade – lertiadae – lertiade
SERM. II V, 63     demissum genus aenea, tellure marique
aenea – enaea – enea
SERM. II V, 65     filia nasicae, metuentis reddere soldum.
nasicae – nasice – nassicae
SERM. II V, 107     forte coheredum senior male tussiet, huic tu
cohaere dum – coheredum
SERM. II VI, 33     ventum est esquilias, aliena negotia centum
aequilias – aesquilias – esquilias – esquillas – exquilias
SERM. II VI, 36     ‘de re communi scribae magna atque nova te
nova re – nova tae – nova te – novante – novare – novatae – novate
SERM. II VI, 41     ex quo maecenas me coepit habere suorum
maecænas – maecenas – mecaenas – mecenas
SERM. II VI, 42     in numero, dumtaxat ad hoc, quem tollere raeda
ræda – raeda – reda – rhaeda
SERM. II VI, 63     o quando faba pythagorae cognata simulque
phitagorae – pitagorae – pithagorae – pytagorae – pythagoræ – pythagorae – pythagore
SERM. II VI, 70     pocula seu modicis uvescit laetius. ergo
laecius – laetius – lecius – lentius – letius
SERM. II VI, 85     aridum et ore ferens acinum semesaque lardi
semaesaque – semesaque – semessaque
SERM. II VI, 86     frusta dedit, cupiens varia fastidia cena
caenae – caena – cena
SERM. II VI, 95     aut magno aut parvo leti fuga: quo, bone, circa,
et leti – laeti – loeti – lecti – leti
SERM. II VI, 104     multaque de magna superessent fercula cena,
caenae – caenae – caena – cenae – cena
SERM. II VI, 116     est opus hac’ ait et ‘valeas: me silva cavosque
ah – haec – hac
SERM. II VII, 13     iam moechus romae, iam mallet doctus athenis
maechus – mechus – moecdus – moechus
SERM. II VII, 26     aut quia non firmus rectum defendis et haeres
et haeres – haeris – heres
SERM. II VII, 28     romae rus optas; absentem rusticus urbem
romaerus – romae rus – romerus
SERM. II VII, 33     maecenas serum sub lumina prima venire
maecaenas – maecenas – mecaenas – mecenas – micenas
SERM. II VII, 45     dum quae crispini docuit me ianitor edo.
dum quae – dumqae – dumque
SERM. II VII, 49     quaecumque excepit turgentis verbera caudae
accepit – excaepit – excepit – excipit – excoepit
SERM. II VII, 50     clunibus aut agitavit equum lasciva supinum,
aequm – equm – equum
SERM. II VII, 64     non habitu mutatve loco peccatve superne,
pudenter – sequens, te – supermae – supernae – superbe – superne – supine
SERM. II VII, 69     quaeres, quando iterum paveas iterumque perire
quae res – quaeres – quaeris – queres – queris
SERM. II VII, 97     aut pacideiani contento poplite miror
paci deiani – pacidae iam – pacideiani – pacidiani – placidae iani – placide iani – placideani – placidi iani – placidiani
SERM. II VIII, 9     pervellunt stomachum, siser, allec, faecula coa.
alec – allaec – allec – hallec
SERM. II VIII, 16     hic erus ‘albanum, maecenas, sive falernum
maecaenas – maecenas – mecaenas – meceenas – mecenas
SERM. II VIII, 31     post hoc me docuit melimela rubere minorem
m&em&a – melimela
SERM. II VIII, 41     convivae lecti nihilum nocuere lagoenis.
laconis – lagaenis – lagenis – lagoenis – laguenis – logenis
SERM. II VIII, 53     ut melius muria quod testa marina remittat’.
quae – quam – quo – quod
SERM. II VIII, 55     in patinam fecere, trahentia pulveris atri
faecere – fecere – fere
SERM. II VIII, 75     nasidienus ad haec ‘tibi di, quaecumque preceris,
quaecunque – quaecumque – quecumque
EPIST. I I, 25     aeque pauperibus prodest, locupletibus aeque,
aequae – aeque
EPIST. I I, 68     an qui fortunae te responsare superbae
tae – te – tu
EPIST. I II, 4     planius ac melius chrysippo et crantore dicit.
plaenius – planius – plenius – pulchrius
EPIST. I II, 7     graecia barbariae lento conlisa duello,
graecia barbariae lento conlisa duello,
graetia – graecia – grecia
barbarae – barbariae – barbarie
EPIST. I II, 31     ad strepitum citharae cessatum ducere somnum.
chytarae – chyttarae – citharae – cithare
EPIST. I II, 42     rusticus exspectat, dum defluat amnis; at ille
amtnis – amnis
EPIST. I II, 65     ire, viam qua monstret eques; venaticus, ex quo
aequaes – eques
EPIST. I II, 71     nec tardum opperior nec praecedentibus insto.
naec praecedentibus – ne praecedentibus – nec praecedentibus
EPIST. I V, 2     nec modica cenare times holus omne patella –
caenare – cenarae – cenare
EPIST. I V, 30     tu quotus esse velis rescribe, et, rebus omissis,
rescribae – rescribe – rescribere – rescribit
EPIST. I VI, 5     inbuti spectent: quid censes munera terrae,
tærraae – terrae
EPIST. I VI, 17     i nunc, argentum et marmor vetus aeraque et artis
artaes – artes – artis
EPIST. I VI, 41     si posset centum scaenae praebere rogatus,
scaene – scaenae – scenae
EPIST. I VII, 5     maecenas, veniam, dum ficus prima calorque
maecenas – mecaenas – mecenas
EPIST. I VII, 28     inter vina fugam cinarae maerere protervae.
cinarae – cinare – cinerae – cinere – cinyrae – cinyre – cynirae
EPIST. I XI, 10     neptunum procul e terra spectare furentem.)
& terra – a terra – e terra – eterra – exterra
EPIST. I XI, 17     incolumi rhodos et mytilene pulchra facit quod
mitilene – mitylene – myrtilene – mytilene – mytylaene – mytylene
EPIST. I XII, 23     defer – nil grosphus nisi verum orabit et aequum.
aecum – aequum – equum
EPIST. I XIII, 6     si te forte meae gravis uret sarcina chartae,
cartae – carte – chartae – chartnae – karte
EPIST. I XIV, 21     quae tu pulchra putas. fornix tibi et uncta popina
quae tu pulchra putas. fornix tibi et uncta popina
iuncta – uncta
popinae – popina – popine
EPIST. I XIV, 33     quem scis inmunem cinarae placuisse rapaci,
cinerae – cinarae – cinyrae – cinyre
EPIST. I XV, 5     per medium frigus. sane murteta relinqui
mirteta – murt&a – murteca – murteta – myrteca – myrteta
EPIST. I XV, 32     quidquid quaesierat ventri donabat avaro.
quæsiaerat – quaesierat – quesierat
EPIST. I XV, 35     vilis et agninae – tribus ursis quod satis esset, –
agminae – agmine – agninae – agnine – agnini
EPIST. I XV, 40     aiebat, “siqui comedunt bona, cum sit obeso
obaeso – obeso – oboeso
EPIST. I XVI, 8     temperiem laudes. quid si rubicunda benigni
benignae – benigne – benigni
EPIST. I XVI, 20     neve putes alium sapiente bonoque beatum
alium – alium a
EPIST. I XVI, 53     tu nihil admittes in te formidine poenae:
paene – poenae – poene
EPIST. I XVIII, 28     volt et ait prope vera: ‘meae – contendere noli –
maeae – meae – mecum – mihi
EPIST. I XVIII, 39     nec tua laudabis studia aut aliena reprendes,
rependens – rependes – repraendes – reprehendis – reprendes
EPIST. I XVIII, 47     surge et inhumanae senium depone camenae,
camaenae – camenae – camene – camoenae
EPIST. I XVIII, 74     ne dominus pueri pulchri caraeve puellae
caeraeve – caraeve – careve – kareve
EPIST. I XVIII, 110     sed satis est orare iovem quae ponit et aufert:
haec – sed – set
EPIST. I XVIII, 111     det vitam, det opes: aequum mi animum ipse parabo.
aequum mi animum – mihi aequum animum
EPIST. I XIX, 1     prisco si credis, maecenas docte, cratino,
maecenas – mecaenas – mecenas
EPIST. I XIX, 5     vina fere dulces oluerunt mane camenae.
vina ferae – vina fere – vinafere – vini ferae – vinifere
EPIST. I XIX, 10     hoc simul edixi, non cessavere poetae
cessaverae – edixi – edixit – edixti
EPIST. I XIX, 15     rupit iarbitam timagenis aemula lingua,
caena – cena – gena – linguae – lingua
EPIST. I XIX, 29     temperat alcaeus, sed rebus et ordine dispar,
alcaeus – alceus – alchaeus – alcheus
EPIST. I XIX, 41     hinc illae lacrimae. “spissis indigna theatris
teatris – thaeatris – theatris
EPIST. I XX, 11     contrectatus ubi manibus sordescere volgi
contraetatus – contractare – contractatus – contractus – contrectatus
EPIST. II I, 93     ut primum positis nugari graecia bellis
graetia – graecia – grecia
EPIST. II I, 124     militiae quamquam piger et malus, utilis urbi,
miliciae – militiae – mollitie
EPIST. II I, 156     graecia capta ferum victorem cepit et artis
graetia – graecia – grecia – gretia
EPIST. II I, 163     quid sophocles et thespis et aeschylos utile ferrent.
aescilus – aeschilos – aeschulus – aeschylos – eschilos – eschilus – eschylos – eschylus – escinus
EPIST. II I, 172     ut patris attenti, lenonis ut insidiosi,
laenonis – laemonis – lenonis
EPIST. II I, 175     gestit enim nummum in loculos demittere, post hoc
haec – hoc
EPIST. II I, 177     quem tulit ad scaenam ventoso gloria curru,
caenam – cenam – scaenam – scenam
EPIST. II I, 265     in peius voltu proponi cereus usquam
caere – cereus
EPIST. II II, 21     talibus officiis prope mancum, ne mea saevus
saevos – saevus – sevus – solus
EPIST. II II, 47     civilisque rudem belli tulit aestus in arma
rudae – rudem
EPIST. II II, 71     purae sunt plateae, nihil ut meditantibus obstet.’
pluraesunt – plures sunt – purae sunt
EPIST. II II, 75     hac rabiosa fugit canis, hac lutulenta ruit sus:
haec – hac
EPIST. II II, 123     levabit cultu, virtute carentia tollet:
laevabit – lenibit – levabit
EPIST. II II, 134     et signo laeso non insanire lagoenae,
lacaenae – lacenae – lagoene – lagenae – lagoemae – lagoenae – lagoene
EPIST. II II, 174     permutet dominos et cedat in altera iura.
caedat – caedet – cedat – cedet – cedit
EPIST. II II, 206     cum vitio fugere? caret tibi pectus inani
fugae rite – fuge re – fuge rite – fugere
A. P. I, 31     in vitium ducit culpae fuga, si caret arte.
culpae ducit – ducit culpae
A. P. I, 35     nesciet: hunc ego me, si quid componere curem,
curae – curem
A. P. I, 75     versibus inpariter iunctis querimonia primum,
quærimonia – quaeremonia – queremonia – querimonia
A. P. I, 98     si curat cor spectantis tetigisse querella.
quaerela – quaerella – querela – querella – querila
A. P. I, 128     difficile est proprie communia dicere, tuque
propriae – proprie
A. P. I, 141     ‘dic mihi, musa, virum, captae post tempora troiae
captae post tempora – post captae tempora
A. P. I, 154     si plausoris eges aulaea manentis et usque
aulae – aulaea – aulea
A. P. I, 163     cereus in vitium flecti, monitoribus asper,
caereus – cereus – ferens
A. P. I, 262     aut ignoratae premit artis crimine turpi.
ignoratae – ignotae
A. P. I, 334     aut simul et iucunda et idonea dicere vitae.
iucundaetidonea – iucunda et idonea
A. P. I, 378     si paulum summo decessit, vergit ad imum.
a summo – summo
A. P. I, 402     tyrtaeusque mares animos in martia bella
dircaeusque – dirceusque – dircheusque – dyrceusque – pyrcaeusque – pyrceusque – tirceusque – tyrcaeusque – tyrceusque – tyrtaeusque – tyrteusque – tyrtheusque
A. P. I, 404     et vitae monstrata via est et gratia regum
viaest – via est – viest
A. P. I, 428     laetitiae; clamabit enim ‘pulchre, bene, recte’,
laeticiae – laetitiae – leticie – letitiae
   
CARM. III XVII, 1     aeli vetusto nobilis ab lamo,
a
EP. XVII, 24     nullum a labore me reclinat otium,ad
SERM. I II, 110     atque aestus curasque gravis e pectore pelli?
a
SERM. II II, 53     sordidus a tenui victu distabit ofelloac
EPIST. I XII, 3     ab iove donari possit tibi. tolle querellas –
a

Ad graece scripta legenda typus graecus extrahe


GAI M. SEVER • MMDCCLX • MMDCCLXVII