Q. HORATIUS FLACCUS • OPERA ET COMMENTARII
CARM. ICARM. IICARM. IIICARM. IVCARM. SAEC.EP.SERM. ISERM. IIEPIST. IEPIST. IIA. P.

varia lectio et testimonia


opus et commentarii • varialectio et testimonia • prosodia et metra
1     flore, bono claroque fidelis amice neroni,
2     siquis forte velit puerum tibi vendere natum
3     tibure vel gabiis et tecum sic agat: ‘hic et
tibure vel gabiis et tecum sic agat: ‘hic et
gabis
hic est
4     candidus et talos a vertice pulcher ad imos
candidus
5     fiet eritque tuus nummorum milibus octo,
millibus
6     verna ministeriis ad nutus aptus erilis,
verna ministeriis ad nutus aptus erilis,
adutus
erilesheriles
7     litterulis graecis imbutus, idoneus arti
litterulis graecis imbutus, idoneus arti
litterulis graecis imbutus, idoneus arti
literulis
grecis
inbutus
8     cuilibet: argilla quidvis imitaberis uda;
cuilibet: argilla quidvis imitaberis uda;
cuilibet: argilla quidvis imitaberis uda;
cuilibet: argilla quidvis imitaberis uda;
quilib&
argille
quavisqui vis
imitabimurimitabitur
9     quin etiam canet, indoctum, sed dulce bibenti.
10     multa fidem promissa levant, ubi plenius aequo
multa fidem promissa levant, ubi plenius aequo
lævant
equo
11     laudat venalis qui volt extrudere merces:
laudat venalis qui volt extrudere merces:
laudat venalis qui volt extrudere merces:
laudat venalis qui volt extrudere merces:
laudet
venales
vult
excludere
12     res urget me nulla; meo sum pauper in aere.
urgu&
13     nemo hoc mangonum faceret tibi; non temere a me
14     quivis ferret idem. semel hic cessavit et, ut fit,
quisvis
15     in scalis latuit metuens pendentis habenae,’
in scalis latuit metuens pendentis habenae,’
sub
scolis
16     des nummos, excepta nihil te si fuga laedat:
des nummos, excepta nihil te si fuga laedat:
des nummos, excepta nihil te si fuga laedat:
plani
fugam
laeditledatledet
17     ille ferat pretium poenae securus, opinor.
ille ferat pretium poenae securus, opinor.
feret
poene
18     prudens emisti vitiosum, dicta tibi est lex:
prudens emisti vitiosum, dicta tibi est lex:
prudens emisti vitiosum, dicta tibi est lex:
viciosum
dicta est tibi lexdicta tibi lexdicta tibi lex estdista tibi lexest dicta libi lext
lex
19     insequeris tamen hunc et lite moraris iniqua?
iniqua? ¦¦ dixi – iniqua. ¦¦ dixi
20     dixi me pigrum proficiscenti tibi, dixi
21     talibus officiis prope mancum, ne mea saevus
talibus officiis prope mancum, ne mea saevus
talibus officiis prope mancum, ne mea saevus
offitiis
&& necum
saevossevussolus
22     iurgares ad te quod epistula nulla rediret.
iurgares ad te quod epistula nulla rediret.
epistola
veniret
23     quid tum profeci, mecum facientia iura
tunc
24     si tamen attemptas? quereris super hoc etiam, quod
si tamen attemptas? quereris super hoc etiam, quod
adtemptasatemptas
queris
25     exspectata tibi non mittam carmina mendax.
exspectata tibi non mittam carmina mendax.
expectata
mitam
26     luculli miles collecta viatica multis
lucilli
27     aerumnis, lassus dum noctu stertit, ad assem
28     perdiderat. post hoc vehemens lupus et sibi et hosti
veemens
29     iratus pariter, ieiunis dentibus acer,
30     praesidium regale loco deiecit, ut aiunt,
praesidium regale loco deiecit, ut aiunt,
presidium
agunt
31     summe munito et multarum divite rerum.
multatarum
32     clarus ob id factum donis ornatur honestis
clarus ob id factum donis ornatur honestis
clarus ob id factum donis ornatur honestis
clarus ob id factum donis ornatur honestis
obit
factifactus
hornaturoneraturornatus
opimisoppimis
33     accipit et bis dena super sestertia nummum.
sestercia
34     forte sub hoc tempus castellum evertere praetor
praecor
35     nescio quod cupiens hortari coepit eundem
36     verbis quae timido quoque possent addere mentem:
verbis quae timido quoque possent addere mentem:
timidis quoque possent addere mentis
menteismentis
37     ‘i bone, quo virtus tua te vocat, i pede fausto,
mea
38     grandia laturus meritorum praemia. quid stas?’
grandia laturus meritorum praemia. quid stas?’
premia
qid
39     post haec ille catus, quantumvis rusticus, ‘ibit,
hechoc
40     ibit eo quo vis qui zonam perdidit’ inquit.
ibit eo quo vis qui zonam perdidit’ inquit.
ibit eo quo vis qui zonam perdidit’ inquit.
quovis
quo zonam
inqit
41     romae nutriri mihi contigit atque doceri,
congit
42     iratus grais quantum nocuisset achilles.
graiis
43     adiecere bonae paulo plus artis athenae,
44     scilicet ut vellem curvo dinoscere rectum
possempossimscirem
45     atque inter silvas academi quaerere verum.
atque inter silvas academi quaerere verum.
atque inter silvas academi quaerere verum.
achademi
querere
rerum
46     dura sed emovere loco me tempora grato
dura sed emovere loco me tempora grato
dura sed emovere loco me tempora grato
se demoveresede moveresedemovere
amovere
loco tempora
47     civilisque rudem belli tulit aestus in arma
civilisque rudem belli tulit aestus in arma
rudae
estus
48     caesaris augusti non responsura lacertis.
resposatura
49     unde simul primum me dimisere philippi,
unde simul primum me dimisere philippi,
medii misere
philippis
50     decisis humilem pinnis inopemque paterni
decisis humilem pinnis inopemque paterni
decissis
pennis
51     et laris et fundi paupertas inpulit audax
et laris et fundi paupertas inpulit audax
et laris et fundi paupertas inpulit audax
uet laris
impulit
edax
52     ut versus facerem; sed quod non desit habentem
ut versus facerem; sed quod non desit habentem
ut versus facerem; sed quod non desit habentem
eut
verus
defit
53     quae poterunt umquam satis expurgare cicutae,
quae poterunt umquam satis expurgare cicutae,
unquam
expugnare
54     ni melius dormire putem quam scribere versus?
ni melius dormire putem quam scribere versus?
nenil
quae
55     singula de nobis anni praedantur euntes:
predantur
56     eripuere iocos, venerem, convivia, ludum;
57     tendunt extorquere poemata: quid faciam vis?
tendunt extorquere poemata: quid faciam vis?
tendunt extorquere poemata: quid faciam vis?
vendunt
faciamus
vis? ¦¦ denique – vis ¦¦ denique?
58     denique non omnes eadem mirantur amantque:
amantque?
59     carmine tu gaudes, hic delectatur iambis,
60     ille bioneis sermonibus et sale nigro.
61     tres mihi convivae prope dissentire videntur
62     poscentes vario multum diversa palato:
multa
63     quid dem? quid non dem? renuis quod tu, iubet alter;
tu quod
64     quod petis, id sane est invisum acidumque duobus.
acidum invisumque
65     praeter cetera me romaene poemata censes
praeter cetera me romaene poemata censes
praeter cetera me romaene poemata censes
preter
caetera
romae meneromanaromene
66     scribere posse inter tot curas totque labores?
67     hic sponsum vocat, hic auditum scripta relictis
68     omnibus officiis; cubat hic in colle quirini,
omnibus officiis; cubat hic in colle quirini,
offitiis
quirino
69     hic extremo in aventino, visendus uterque;
70     intervalla vides humane commoda. ‘verum
intervalla vides humane commoda. ‘verum
cum mane esthaud sanehomini unihumanaeinsanum
rerum
71     purae sunt plateae, nihil ut meditantibus obstet.’
purae sunt plateae, nihil ut meditantibus obstet.’
pluraesuntplures sunt
obsitopstet
72     festinat calidus mulis gerulisque redemptor,
nempe instat
73     torquet nunc lapidem, nunc ingens machina tignum,
machinat ignum
74     tristia robustis luctantur funera plaustris,
plustris
75     hac rabiosa fugit canis, hac lutulenta ruit sus:
hac rabiosa fugit canis, hac lutulenta ruit sus:
haec
furit
76     i nunc et versus tecum meditare canoros.
77     scriptorum chorus omnis amat nemus et fugit urbem,
urbem, ¦¦ rite – urbes ¦¦ rite,
78     rite cliens bacchi somno gaudentis et umbra:
79     tu me inter strepitus nocturnos atque diurnos
si mesume
80     vis canere et contracta sequi vestigia vatum?
cantatacinctutaconfractacontactacontextacunctatanon cunctanon tactatractata
81     ingenium, sibi quod vacuas desumpsit athenas
ingenium, sibi quod vacuas desumpsit athenas
qui
desumsit
82     et studiis annos septem dedit insenuitque
et studiis annos septem dedit insenuitque
anos
insinuitqueinsonuitque
83     libris et curis, statua taciturnius exit
libris et curis, statua taciturnius exit
curiicuriis
curis statua taciturnius,
84     plerumque et risu populum quatit: hic ego rerum
85     fluctibus in mediis et tempestatibus urbis
fluctibus in mediis et tempestatibus urbis
luctibus
immediis
86     verba lyrae motura sonum conectere digner?
verba lyrae motura sonum conectere digner?
lirae
connectere
87     frater erat romae consulti rhetor, ut alter
frater erat romae consulti rhetor, ut alter
frater erat romae consulti rhetor, ut alter
frater erat romae consulti rhetor, ut alter
suasor
pactus erat romae consulto
retor
et
88     alterius sermone meros audiret honores,
89     gracchus ut hic illi, foret huic ut mucius ille.
gracchus ut hic illi, foret huic ut mucius ille.
gracchus ut hic illi, foret huic ut mucius ille.
gracchus ut hic illi, foret huic ut mucius ille.
cracchuscrassusgarcchusgracus
illic foret
hic ... ille – huic ... ille
ciusmutius
90     qui minus argutos vexat furor iste poetas?
qui minus argutos vexat furor iste poetas?
argutas
versat
91     carmina compono, hic elegos: mirabile visu
carmina compono, hic elegos: mirabile visu
conpono
miserabile
92     caelatumque novem musis opus. adspice primum,
caelatumque novem musis opus. adspice primum,
caelatumcelatumquesacratumque
opus adspice: primum
93     quanto cum fastu, quanto molimine circum–
factu
94     spectemus vacuam romanis vatibus aedem;
edem
95     mox etiam, si forte vacas, sequere et procul audi,
vacat
96     quid ferat et qua re sibi nectat uterque coronam:
qualemquare
97     caedimur et totidem plagis consumimus hostem
cedimurcredimur
98     lento samnites ad lumina prima duello;
99     discedo alcaeus puncto illius; ille meo quis?
alceus
100     quis nisi callimachus? si plus adposcere visus,
quis nisi callimachus? si plus adposcere visus,
quis nisi callimachus? si plus adposcere visus,
callimacus
si plus
apposcereattollere
101     fit mimnermus et optivo cognomine crescit.
fit mimnermus et optivo cognomine crescit.
fit mimnermus et optivo cognomine crescit.
inimnermusmimnernusmimnervus
cognone
crescatcrescet
102     multa fero, ut placem genus inritabile vatum,
irritabile
103     cum scribo et supplex populi suffragia capto;
cum scribo et supplex populi suffragia capto;
tum
posco
104     idem finitis studiis et mente recepta
105     obturem patulas inpune legentibus auris.
obturem patulas inpune legentibus auris.
obturem patulas inpune legentibus auris.
obtundemopduremopturem
impune
auras
106     ridentur mala qui conponunt carmina; verum
componunt
107     gaudent scribentes et se venerantur et ultro,
fenerantur
108     si taceas, laudant quidquid scripsere beati.
si taceas, laudant quidquid scripsere beati.
quicquidquitquid
scribere
109     at qui legitimum cupiet fecisse poema,
110     cum tabulis animum censoris sumet honesti:
sumet censoris
111     audebit, quaecumque parum splendoris habebunt
112     et sine pondere erunt et honore indigna ferentur
et sine pondere erunt et honore indigna ferentur
spondere
ferunturfruentur
113     verba movere loco, quamvis invita recedant
sequantur
114     et versentur adhuc inter penetralia vestae;
et versentur adhuc inter penetralia vestae;
et versentur adhuc inter penetralia vestae;
dum
intra
veste
115     obscurata diu populo bonus eruet atque
116     proferet in lucem speciosa vocabula rerum,
proferet in lucem speciosa vocabula rerum,
sp&iosa
ucabula
117     quae priscis memorata catonibus atque cethegis
118     nunc situs informis premit et deserta vetustas;
vestas
119     adsciscet nova, quae genitor produxerit usus.
adscissetasciscetasciscitasscisset
120     vemens et liquidus puroque simillimus amni
vemens et liquidus puroque simillimus amni
veemensvehemens
et liquidus vehemenset vehemens liquidushic vehemens, liquidus
121     fundet opes latiumque beabit divite lingua;
laciumque
122     luxuriantia conpescet, nimis aspera sano
compescet
123     levabit cultu, virtute carentia tollet:
levabit cultu, virtute carentia tollet:
laevabitlenibit
calentiacarencia
124     ludentis speciem dabit et torquebitur, ut qui
ludentis speciem dabit et torquebitur, ut qui
sp&iem
et qui
125     nunc satyrum, nunc agrestem cyclopa movetur.
nunc satyrum, nunc agrestem cyclopa movetur.
nunc satyrum, nunc agrestem cyclopa movetur.
satirum
satyrum agrestem, nunc et cyclopa
movet
126     praetulerim scriptor delirus inersque videri,
pretulerim
127     dum mea delectent mala me vel denique fallant,
dum mea delectent mala me vel denique fallant,
delectant
fallent
128     quam sapere et ringi. fuit haud ignobilis argis,
quam sapere et ringi. fuit haud ignobilis argis,
quam sapere et ringi. fuit haud ignobilis argis,
ringi?
authaut
argus
129     qui se credebat miros audire tragoedos
traguoeclos
130     in vacuo laetus sessor plausorque theatro,
in vacuo laetus sessor plausorque theatro,
letus
theathro
131     cetera qui vitae servaret munia recto
cetera qui vitae servaret munia recto
caetera
quae
132     more, bonus sane vicinus, amabilis hospes,
vicimus
133     comis in uxorem, posset qui ignoscere servis
134     et signo laeso non insanire lagoenae,
et signo laeso non insanire lagoenae,
et signo laeso non insanire lagoenae,
ligno
leso
lacaenaelacenaelagoenelagenaelagoemaelagoene
135     posset qui rupem et puteum vitare patentem.
parentem
136     hic ubi cognatorum opibus curisque refectus
137     expulit elleboro morbum bilemque meraco
eleborohelleboroilleboro
138     et redit ad sese, ‘pol me occidistis, amici,
occidistis
139     non servastis,’ ait, ‘cui sic extorta voluptas
quod
140     et demptus per vim mentis gratissimus error.’
et demptus per vim mentis gratissimus error.’
pretium
mentis
141     nimirum sapere est abiectis utile nugis
142     et tempestivum pueris concedere ludum
tempestium
143     ac non verba sequi fidibus modulanda latinis,
144     sed verae numerosque modosque ediscere vitae.
sed verae numerosque modosque ediscere vitae.
vere
verae ... vitae ¦¦ vitae ... verae
145     quocirca mecum loquor haec tacitusque recordor:
hec
146     si tibi nulla sitim finiret copia lymphae,
si tibi nulla sitim finiret copia lymphae,
compiacoppia
limphae
147     narrares medicis: quod quanto plura parasti,
narrares medicis: quod quanto plura parasti,
quid
quando
148     tanto plura cupis, nulline faterier audes?
nanto
149     si volnus tibi monstrata radice vel herba
vulnus
150     non fieret levius, fugeres radice vel herba
151     proficiente nihil curarier: audieras, cui
152     rem di donarent, illi decedere pravam
rem di donarent, illi decedere pravam
dii
donarantdonarintdonarunt
153     stultitiam, et, cum sis nihilo sapientior ex quo
stulticiam
154     plenior es, tamen uteris monitoribus isdem?
plenior es, tamen uteris monitoribus isdem?
dicior
racionibusrationibussermonibus
155     at si divitiae prudentem reddere possent,
at si divitiae prudentem reddere possent,
at si divitiae prudentem reddere possent,
ac
diviciae
sapientem
156     si cupidum timidumque minus te, nempe ruberes,
si cupidum timidumque minus te, nempe ruberes,
tutum
puderes
157     viveret in terris te siquis avarior uno.
158     si proprium est, quod quis libra mercatus et aere est,
si proprium est, quod quis libra mercatus et aere est,
si proprium est, quod quis libra mercatus et aere est,
si proprium est, quod quis libra mercatus et aere est,
quicquidquod vis
mercatur et aere
erehære
aerest
159     quaedam, si credis consultis, mancipat usus:
mancipiatmancipitmancupat
160     qui te pascit ager tuus est, et vilicus orbi,
qui te pascit ager tuus est, et vilicus orbi,
villicus
orbii
161     cum segetes occat tibi mox frumenta daturus,
daturas
162     te dominum sentit. das nummos, accipis uvam,
sentisentis
163     pullos, ova, cadum temeti: nempe modo isto
stoususuti
164     paulatim mercaris agrum, fortasse trecentis
merearis
165     aut etiam supra nummorum milibus emptum.
aut etiam supra nummorum milibus emptum.
aut etiam supra nummorum milibus emptum.
numorum
millibus
epmtum
166     quid refert, vivas numerato nuper an olim,
167     emptor aricini quoniam veientis et arvi
emptor aricini quoniam veientis et arvi
arcini
quandoquidamquondam
168     emptum cenat holus, quamvis aliter putat? emptis
emptum cenat holus, quamvis aliter putat? emptis
emptum cenat holus, quamvis aliter putat? emptis
emptum cenat holus, quamvis aliter putat? emptis
emptor
caenatcenet
olus
putet
169     sub noctem gelidam lignis calefactat aenum;
sub noctem gelidam lignis calefactat aenum;
calefectat
enium
170     sed vocat usque suum, qua populus adsita certis
sed vocat usque suum, qua populus adsita certis
quiaquoadquod
assita
171     limitibus vicina refugit iurgia: tamquam
limitibus vicina refugit iurgia: tamquam
limitibus vicina refugit iurgia: tamquam
limitibus vicina refugit iurgia: tamquam
limmitibus
refigitrefixitrefligitrefringitrefutat
virga
tanquam
172     sit proprium quicquam, puncto quod mobilis horae
sit proprium quicquam, puncto quod mobilis horae
quitquam
orae
173     nunc prece, nunc pretio, nunc vi, nunc morte suprema
nunc prece, nunc pretio, nunc vi, nunc morte suprema
precio
sorte
174     permutet dominos et cedat in altera iura.
permutet dominos et cedat in altera iura.
permutet dominos et cedat in altera iura.
permut&permutat
domos
caedatcaedetcedetcedit
175     sic quia perpetuus nulli datur usus et heres
sic quia perpetuus nulli datur usus et heres
sic quia perpetuus nulli datur usus et heres
sic quia perpetuus nulli datur usus et heres
sic quia perpetuus nulli datur usus et heres
si
qua
nulli perpetuus rerum datur
nuli
haeres
176     heredem alterius velut unda supervenit undam,
alternis
177     quid vici prosunt aut horrea? quidve calabris
quid vici prosunt aut horrea? quidve calabris
vites
horrea,
178     saltibus adiecti lucani, si metit orcus
emetit
179     grandia cum parvis, non exorabilis auro?
180     gemmas, marmor, ebur, tyrrhena sigilla, tabellas,
tirrenatyrrena
181     argentum, vestis gaetulo murice tinctas
argentum, vestis gaetulo murice tinctas
vestes
g&ulogetulo
182     sunt qui non habeant, est qui non curat habere.
curet
183     cur alter fratrum cessare et ludere et ungui
cur alter fratrum cessare et ludere et ungui
frater
ungi
184     praeferat herodis palmetis pinguibus, alter
praeferat herodis palmetis pinguibus, alter
preferatprefert
polmetis
185     dives et inportunus ad umbram lucis ab ortu
dives et inportunus ad umbram lucis ab ortu
dives et inportunus ad umbram lucis ab ortu
dirus
et
importunus
186     silvestrem flammis et ferro mitiget agrum,
mitigatmittiget
187     scit genius, natale comes qui temperat astrum,
scit genius, natale comes qui temperat astrum,
genus
temperet
188     naturae deus humanae mortalis, in unum.
immortalismortalium
189     quodque caput voltu mutabilis, albus et ater.
quodque caput voltu mutabilis, albus et ater.
quodque caput voltu mutabilis, albus et ater.
vultu
motabilis
alter
190     utar et ex modico, quantum res poscet, acervo
utar et ex modico, quantum res poscet, acervo
e
poscitpossit
191     tollam nec metuam, quid de me iudicet heres,
tolam
192     quod non plura datis invenerit; et tamen idem
quod non plura datis invenerit; et tamen idem
quot
quid
193     scire volam, quantum simplex hilarisque nepoti
velimvolo
194     discrepet et quantum discordet parcus avaro.
quamtum
195     distat enim, spargas tua prodigus an neque sumptum
distat enim, spargas tua prodigus an neque sumptum
dista
tua
196     invitus facias neque plura parare labores
nec
197     ac potius, puer ut festis quinquatribus olim,
pocius
198     exiguo gratoque fruaris tempore raptim.
fruatis
199     pauperies inmunda domus procul absit: ego utrum
pauperies inmunda domus procul absit: ego utrum
pauperies inmunda domus procul absit: ego utrum
immunda
domo procul absitdomo ut procul absitdomu procul absitdomus et absitmihi procul absitmodo procul absitmodo ut procul absitpenus procul absitprocul domus absitprocul procul absitprocul, precor, absittamen procul absit
asit
200     nave ferar magna an parva, ferar unus et idem.
parva an magna
201     non agimur tumidis velis aquilone secundo,
202     non tamen adversis aetatem ducimus austris,
non tamen adversis aetatem ducimus austris,
aversis
astris
203     viribus, ingenio, specie, virtute, loco, re
viribus, ingenio, specie, virtute, loco, re
ingenitaingenua
colore
204     extremi primorum, extremis usque priores.
extremus
205     non es avarus: abi. quid? cetera iam simul isto
non es avarus: abi. quid? cetera iam simul isto
non es avarus: abi. quid? cetera iam simul isto
non es avarus: abi. quid? cetera iam simul isto
non es avarus: abi. quid? cetera iam simul isto
non es avarus: abi. quid? cetera iam simul isto
quid cetera
non ... ¦¦ ... caret – non es avarus? abi. quid cetera? iam simul isto ¦¦ cum vitio fuge: rite caret
quid? ... ¦¦ ... fuge – quod cetera iam simul isto ¦¦ cum vitio fuge.
caetera
ia cetera sit
dumnum
206     cum vitio fugere? caret tibi pectus inani
cum vitio fugere? caret tibi pectus inani
cum vitio fugere? caret tibi pectus inani
cum vitio fugere? caret tibi pectus inani
vicio
fugae ritefuge refuge rite
car& pectusrites & calet
tibi
207     ambitione? caret mortis formidine et ira?
ambitione? caret mortis formidine et ira?
ambicione
dirae
208     somnia, terrores magicos, miracula, sagas,
209     nocturnos lemures portentaque thessala rides?
nocturnos lemures portentaque thessala rides?
potentaque
thersalathesalathessalla
210     natalis grate numeras? ignoscis amicis?
natalis grate numeras? ignoscis amicis?
natalis grate numeras? ignoscis amicis?
fataleisnatales
gratae
numertis
211     lenior et melior fis accedente senecta?
lenior et melior fis accedente senecta?
sis
accendente
212     quid te exempta iuvat spinis de pluribus una?
quid te exempta iuvat spinis de pluribus una?
exemptatexepta
iuvitlevatvivat
213     vivere si recte nescis, decede peritis.
vivere si recte nescis, decede peritis.
nescis recte
decaede
214     lusisti satis, edisti satis atque bibisti:
215     tempus abire tibi est, ne potum largius aequo
equo
216     rideat et pulset lasciva decentius aetas.
rideat et pulset lasciva decentius aetas.
rideat et pulset lasciva decentius aetas.
rideat et pulset lasciva decentius aetas.
redeat
plaudat
decentifrequentiuslicentius
etas

TESTIMONIA


Ln. 4. ecbasis captivi u. 1146

Ln. 4. ‘talos — imos’ Ausonius epist. 4,48

Ln. 7. cf ecbasis captivi v. 1151: ‘litterulis ductus, multis et honoribus auctus’

Ln. 10. ‘Multa — levant’ florileg. Nostradam.

Ln. 10 sq.: ‘Multa — merces’ florileg. Basil. F. IV 38

Ln. 13. ‘nemo — tibi’ glossarium Mai [classic. auct. VIII 334]

Ln. 26—40. florileg. Nostradam.

Ln. 29. ecbasis captivi v. 1228

Ln. 41. Porphyrioni vita Horati: ‘puer admodum Romam cum parente migravit, ut ipse dicit: Romae — doceri’

Ln. 41—48. vita Horati in codice Romano [Feac II]

Ln. 44. cf Persius 4,11 sq.: ‘rectum discernis, ubi inter curva subit’

Ln. 51. cf Persius prolog. 10 sq.: ‘magister artis ingenique largitor venter, negatas artifex sequi noces’

Ln. 51. Appuleius de magia 18, 434: ‘paupertas ... omnium artium repertrix’

Ln. 55. s. Thomas epist. 191 ad Owenum regem Walliae [Giles. III 391]

Ln. 55 sq. Ioannes Victoriensis II 8 p. 321 B.

Ln. 58. ‘non — amantque’ florilegia Nostradam. et Paris. 8818-a

Ln. 61—64. florileg. Nostrad.

Ln. 62. ‘vario — palato’ ecbasis captivi v. 141

Ln. 65—69. ‘Rome ne — utrique est’ florileg. Nostradam.

Ln. 72—77. florileg. Nostradam.

Ln. 75. Donatus ad Terent. adelph. IIII 2, 21

Ln. 75. ‘hac lutulenta ruit sus’ Donatus ad Terent. adelph. IIII 2, 11

Ln. 75. cf Ausonius epist. 10, 25: ‘sus lutulenta fugit, rabidus canis impete saevo’

Ln. 75. Lactantius instit. III 8, 9: ‘verum, inquit, obscenus canis aut sus ille lutulentus...’

Ln. 76. cf Petronius sat. 115: ‘ite nunc mortales et magnis cogitationibus pectora implete’

Ln. 77. florileg. Nostradaram.

Ln. 81—84. ‘Ingenium — quatit’ florileg. Nostradam.

Ln. 106—119. florileg. Nostradam.

Ln. 122 sq. florileg. Nostradam. ‘nimie — cultu’ glossarium Mai [class. auct. VIII 306]

Ln. 125. imitat. Persius 5, 123: ‘tris tantum ad numeros satyrum moveare Bathylli’

Ln. 126—133. florileg. Nostradam.

Ln. 135—142. florileg. Nostradam.

Ln. 141. ecbasis captivi v. 1226

Ln. 142. cf ecbasis captivi v. 1227: ‘me tempestivum psalmis concedere ludum’

Ln. 144. florileg. Nostradam.

Ln. 146—157. florileg. Nostradam.

Ln. 159. Eutyches II 11 p. 480 Ê.: Hor. serm. lib. II: ‘quaedam, si credis consultis, mancipat usus’

Ln. 169. cf ecbasis captivi v. 1212: ‘sub noctem gelidumque foco calefactat amicum’

Ln. 170. ‘qua populus adsita surgit’ Agroetius p. 2274 P.

Ln. 170 sq. ‘qua — iurgia’ Servius ad Aen. VI 603

Ln. 170 sq. glossarium Mai [classic. auct. VIII 54]

Ln. 170 sq. ‘populus — iurgia’ glossarium Mai [classic. auct. VIII 436]

Ln. 170 sq. ‘et populus — limitibus’ glossarium Mai [classic. auct. VIII 522]

Ln. 172—174. Willelmus vita s. Thomae [Giles. II 325]: ‘nil proprium dicens quod puncto mobilis horae — iura’

Ln. 172—177. ‘Non proprium — horrea’ florileg. Nostradam.

Ln. 173. cf Ovid. fast. II 806: ‘nec prece nec pretio nec movet illo minis’

Ln. 178—186. ‘si metit — agrum’ florileg. Nostrad.

Ln. 184. Priscianus instit. VI 11, 61

Ln. 189. ‘albus et ater’ florilegium Cusan. [cod. saec. XII]

Ln. 190. iam schol. Ã confert Pers. 6, 22: ‘utar ego, utar’

Ln. 190—198. florileg. Nostradam.

Ln. 197. glossarium Mai [classic. auct VIII 23]: ‘unde Horaius in epistolarum libro: ac potius festis puer ut quinquatribus’

Ln. 197. idem [classic. auct. VIII 487]: ‘unde Horatius in epistolis: an potius puer festis quinquatribus’

Ln. 197. schol. Lucan. Berolin. I 254: ‘instituerunt sacrificia Minervae per quinque dies, quos Horatius vocat quinquatria’

Ln. 198—213. florileg. Nostradam.

Ln. 208. glossarium Mai [classic. auct. VIII p. 519]

Ln. 210. ‘natalis — numeras’ Servius ad eclog. 3, 76

Ln. 210 sq. cf Pers. 5, 109 sq.: ‘es modicus voti presso lare? dulcis amicis? e. q. s.’

Ln. 210 sq. vid. ad art. poet. 43

Ln. 212. cf ecbasis captivi v. 1215: ‘ericium vafrum servis de pluribus unum’ et simul. v. 709

Ln. 212 sq. florilegium Paris. 8069

Ln. 214. huc (et ad epist. I 10, 49 et c. III 29, 43) respexisse videatur qui carmen illud fecit marmori insculptum quod edidit Bonad. carm. ex ant. lap. II p. 536: ‘vixi, edi atque bibi, lucro merus atque popino: haec mihi quot curis vita peracta fuit! qui legis haec divae bona verba precare Vacunae, nunc saltem vacuo donet ut esse mihi’

Ln. 216. cf Statius s. II 2, 127 sqq.: ‘dubium quem non in turbine rerum deprendet suprema dies; sed abire paratum ac plenum vita’

Ad graece scripta legenda typus graecus extrahe


GAI M. SEVER • MMDCCLX • MMDCCLXVII