Q. HORATIUS FLACCUS • OPERA ET COMMENTARII
CARM. I • CARM. II • CARM. III • CARM. IV • CARM. SAEC. • EP. • SERM. I • SERM. II • EPIST. I • EPIST. II • A. P.

varia lectio et testimonia


opus et commentarii • varialectio et testimonia • prosodia et metra
1     descende caelo et dic age tibia
descende caelo et dic age tibia
celo
et
2     regina longum calliope melos,
3     seu voce nunc mavis acuta,
4     seu fidibus citharave phoebi.
seu fidibus citharave phoebi.
seu fidibus citharave phoebi.
et
citharaque – cytharaque – cytharave
phebi
   
5     auditis? an me ludit amabilis
6     insania? audire et videor pios
7     errare per lucos, amoenae
amenae – amene
8     quos et aquae subeunt et aurae.
   
9     me fabulosae volture in apulo
me fabulosae volture in apulo
me fabulosae volture in apulo
fabulose
vulture
abdito
10     nutricis extra limina pulliae
nutricis extra limina pulliae
nutricis extra limina pulliae
altricis
limen in apullie – limen adoriae – limen apuliae – limen apullie – limina sedulae – lumina pulliae
apulliae – dauniae – patriae – pillie
11     ludo fatigatumque somno
sonno
12     fronde nova puerum palumbes
   
13     texere, mirum quod foret omnibus,
14     quicumque celsae nidum aceruntiae
quicumque celsae nidum aceruntiae
quicumque celsae nidum aceruntiae
quicumque celsae nidum aceruntiae
celse
nidu
cnidum
acheronthiae – acherontiae – acheruncie – acheruntiae – achoerontie
15     saltusque bantinos et arvumque bantinos – cubantinos
16     pingue tenent humilis forenti,
ferenti
   
17     ut tuto ab atris corpore viperis
18     dormirem et ursis, ut premerer sacra
premeret
19     lauroque conlataque myrto,
lauroque conlataque myrto,
collataque
mirto
20     non sine dis animosus infans.
diis
   
21     vester, camenae, vester in arduos
22     tollor sabinos, seu mihi frigidum
23     praeneste seu tibur supinum
preneste
24     seu liquidae placuere baiae.
liquide
   
25     vestris amicum fontibus et choris
26     non me philippis versa acies retro,
non me philippis versa acies retro,
philippus
aties
27     devota non extinxit arbor
devota non extinxit arbor
arbos
harbor
28     nec sicula palinurus unda.
   
29     utcumque mecum vos eritis, libens
30     insanientem navita bosphorum
bosporum
31     temptabo et urentis harenas
temptabo et urentis harenas
arentes – arentis – urentes
arenas
32     litoris assyrii viator,
litoris assyrii viator,
littoris
assirii
   
33     visam britannos hospitibus feros
brittanos
34     et laetum equino sanguine concanum,
35     visam pharetratos gelonos
faretratos
36     et scythicum inviolatus amnem.
et scythicum inviolatus amnem.
scithicum – sciticum
agmen – annem
   
37     vos caesarem altum, militia simul
vos caesarem altum, militia simul
cesarem
milicia
38     fessas cohortes abdidit oppidis,
fessas cohortes abdidit oppidis,
fessas cohortes abdidit oppidis,
fessas cohortes abdidit oppidis,
fessus
coortes – fortis
addidit – reddidas – reddidit – redditis
opibus – opidis
39     finire quaerentem labores
querentem
40     pierio recreatis antro;
pyerio
   
41     vos lene consilium et datis et dato
consilium datis
42     gaudetis, almae. scimus, ut inpios
gaudetis, almae. scimus, ut inpios
gaudetis, almae. scimus, ut inpios
alme
ut
impios
43     titanas immanemque turbam
titanas immanemque turbam
titanas immanemque turbam
tithanas
inmanemque
turmam
44     fulmine sustulerit caduco,
   
45     qui terram inertem, qui mare temperat
inhertem
46     ventosum et urbis regnaque tristia,
ventosum et urbis regnaque tristia,
ventosum et orbem – ventosum et undas – ventosum, et umbras
ventorum – ventuosum
47     divosque mortalisque turmas
divosque mortalisque turmas
et mortales – mortalesque
turbas
48     imperio regit unus aequo.
   
49     magnum illa terrorem intulerat iovi
50     fidens iuventus horrida bracchiis
brachiis
51     fratresque tendentes opaco
intendentes
52     pelion inposuisse olympo.
pelion inposuisse olympo.
imposuisse
olimpo
   
53     sed quid typhoeus et validus mimas
sed quid typhoeus et validus mimas
sed quid typhoeus et validus mimas
sed quid typhoeus et validus mimas
set
tiphoeus – typheus
validas
minas
54     aut quid minaci porphyrion statu,
phorphyrion – porphion – porphirion
55     quid rhoetus evolsisque truncis
quid rhoetus evolsisque truncis
puthius – rethus – rhetus – roetus
evosisque – evulsisque
56     enceladus iaculator audax
encelatis – encheladus
   
57     contra sonantem palladis aegida
contra sonantem palladis aegida
pallidis
egida
58     possent ruentes? hinc avidus stetit
59     volcanus, hinc matrona iuno et
volcanus, hinc matrona iuno et
vulcanus
iuno et ¦¦ numquam – iuno ¦¦ et numquam
60     numquam umeris positurus arcum,
numquam umeris positurus arcum,
numquam umeris positurus arcum,
nunquam
humeris
archum
   
61     qui rore puro castaliae lavit
62     crinis solutos, qui lyciae tenet
crinis solutos, qui lyciae tenet
crinis solutos, qui lyciae tenet
crines
liciae – litie
tenet
63     dumeta natalemque silvam,
64     delius et patareus apollo.
patareius – patereus
   
65     vis consili expers mole ruit sua,
vis consili expers mole ruit sua,
consilii – consiliis
ruit mole
66     vim temperatam di quoque provehunt
dii
67     in maius, idem odere viris
68     omne nefas animo moventis.
omne nefas animo moventis.
omni animo moventes
moventes
   
69     testis mearum centimanus gyges
gigas – gyas
70     sententiarum, notus et integrae
sententiarum notus, et
71     temptator orion dianae
72     virginea domitus sagitta.
   
73     iniecta monstris terra dolet suis
montris
74     maeretque partus fulmine luridum
maeretque partus fulmine luridum
meretque
partos – partum
75     missos ad orcum; nec peredit
orchum
76     inpositam celer ignis aetnen
inpositam celer ignis aetnen
inpositam celer ignis aetnen
impositam
caeler
aethnam – aethnen – ethan – ethnam – ethnan – ethnen
   
77     incontinentis nec tityi iecur
incontinentis nec tityi iecur
incontinentis nec tityi iecur
aut
ticii – titii – titui – tycii
iecor
78     reliquit ales, nequitiae additus
relinquit – reliquid – relliquit
79     custos; amatorem trecentae
80     pirithoum cohibent catenae.
pirithoum cohibent catenae.
pirithoum cohibent catenae.
perithoum – piritoum
cathenae
catenae
   

TESTIMONIA


Ln. 23. (de Tibure) ‘... in praecipiti posita, ut Hor.: * — supinum (corrigendum fort. Tiburque) supinum’ schol. Iuven. III 192

Ln. 65—68. Hildebertus moral. philos. 976

Ln. 65. cf gens in se divisa omnia in se disturbant sua mole ruitura’ translatio S. Dionysii Areopagitae c. 2 (Pertz XIII 357)

Ln. 69 sq. ‘Hor. in II carminum: testis — sententiarum’ Prisc. VI 84

Ln. 69. ‘centimanus gigas’ Prisc. XVII 152

Ln. 71 sq. ‘Orion... cum vellet cum Diana concumbere, ut Hor. dicit, eius saggitis occisis est’ Servius ad Aen. I 535

Ln. 71. item mythographus ap. Mai auct. class III p. 13 et p. 132

Ln. 77. Servius ad Aen. VI 596

Ln. 77. ‘Hor. inextinctum ait Titii iecur’ mythogr. ap. Mai auct. class. III p. 190

Ad graece scripta legenda typus graecus extrahe


GAI M. SEVER • MMDCCLX • MMDCCLXVII