Q. HORATIUS FLACCUS • OPERA ET COMMENTARII
CARM. ICARM. IICARM. IIICARM. IVCARM. SAEC.EP.SERM. ISERM. IIEPIST. IEPIST. IIA. P.

varia lectio et testimonia


opus et commentarii • varialectio et testimonia • prosodia et metra
1     intactis opulentior
2     thesauris arabum et divitis indiae
tesauris
3     caementis licet occupes
cementis
4     terrenum omne tuis et mare publicum:
terrenum omne tuis et mare publicum:
terrenum omne tuis et mare publicum:
thirrhenumtirrenumtyrrenum
marea pulicum
apulicumponticumpunicum
5     si figit adamantinos
si figit adamantinos
sic
figatfiget
6     summis verticibus dira necessitas
durasaeva
7     clavos, non animum metu,
clavos, non animum metu,
clavum
animos
8     non mortis laqueis expedies caput.
capud
9     campestres melius scythae,
campestres melius scythae,
campestris
scithescythe
10     quorum plaustra vagas rite trahunt domos,
quorum plaustra vagas rite trahunt domos,
quorum plaustra vagas rite trahunt domos,
domos rite trahunt vagas
vagos
domus
11     vivunt et rigidi getae,
gete
12     inmetata quibus iugera liberas
immmotataimmetatainme tata
13     fruges et cererem ferunt
frugis
14     nec cultura placet longior annua
15     defunctumque laboribus
16     aequali recreat sorte vicarius.
17     illic matre carentibus
18     privignis mulier temperat innocens
19     nec dotata regit virum
dodata
20     coniunx nec nitido fidit adultero;
coniux
21     dos est magna parentium
parentum
22     virtus et metuens alterius viri
23     certo foedere castitas,
federe
24     et peccare nefas, aut pretium est mori.
et peccare nefas, aut pretium est mori.
et peccare nefas, aut pretium est mori.
emori
precium
est
25     o quisquis volet inpias
o quisquis volet inpias
quis quisquisque
impias
26     caedis et rabiem tollere civicam,
caedis et rabiem tollere civicam,
caedescedes
aut
27     si quaeret pater urbium
queretquerit
28     subscribi statuis, indomitam audeat
stati us
29     refrenare licentiam,
30     clarus postgenitis, quatenus, heu nefas,
clarus postgenitis, quatenus, heu nefas,
clarus postgenitis, quatenus, heu nefas,
carus
post genitis
quatinus
31     virtutem incolumem odimus,
incolomemincolumen
32     sublatam ex oculis quaerimus invidi.
sublatam ex oculis quaerimus invidi.
occulis
querimus
33     quid tristes querimoniae,
quaerimoniaequeremoniae
34     si non supplicio culpa reciditur,
suplitiosupplitio
35     quid leges sine moribus
36     vanae proficiunt, si neque fervidis
vanae proficiunt, si neque fervidis
vane
profitiunt
37     pars inclusa caloribus
coloribuslaboribus
38     mundi nec boreae finitimum latus
39     durataeque solo nives
durataeque solo nives
durata eque
gelu
40     mercatorem abigunt, horrida callidi
41     vincunt aequora navitae,
nautae
42     magnum pauperies opprobrium iubet
magnum pauperies opprobrium iubet
magnum pauperies opprobrium iubet
pauperis
obprobrium
pati
43     quidvis et facere et pati
44     virtutisque viam deserit arduae?
virtutisque viam deserit arduae?
virtusque
deserere
45     vel nos in capitolium,
46     quo clamor vocat et turba faventium,
47     vel nos in mare proximum
publicum
48     gemmas et lapides aurum et inutile,
aurum inutile
49     summi materiem mali,
materiammatheriam
50     mittamus, scelerum si bene paenitet.
penitetpoenitet
51     eradenda cupidinis
52     pravi sunt elementa et tenerae nimis
pravi sunt elementa et tenerae nimis
pravi sunt elementa et tenerae nimis
pravapravae
fomenta
temerae
53     mentes asperioribus
54     formandae studiis. nescit equo rudis
formandae studiis. nescit equo rudis
formande
aequo
55     haerere ingenuus puer
herere
56     venarique timet, ludere doctior,
ditior
57     seu graeco iubeas trocho
seu graeco iubeas trocho
greco
trhoco
58     seu malis vetita legibus alea,
59     cum periura patris fides
peiuraper iura
60     consortem socium fallat et hospites
consortem socium fallat et hospites
consortem socium fallat et hospites
sotium
fallet
hospitem
61     indignoque pecuniam
62     heredi properet. scilicet inprobae
heredi properet. scilicet inprobae
haeredi
improbaeimprobeinprobe
63     crescunt divitiae, tamen
64     curtae nescio quid semper abest rei.

TESTIMONIA


Ln. 1—8. Hildeb. moral. philos. p. 988 praeter: ‘et mare publicum’ et ‘adamantinos’

Ln. 1 praem. ‘nona decima ode’ Diomed. 526

Ln. 9—11, 12 sq., 14, 24. ‘de quarum laude gentium Horatium in lyricis suis ita meminit: campestres, inquit, Scythae melius vivunt et rigidi Getae, quorum — domus, nec cultura — annua. dos est magna parentum virtus; et peccare nefas, aut precium est mori’ Adamus descript. insularum Aquilonis c. 18 (Pertz. vol. VIIII).

Ln. 26. cf Flor. II 9, 5: ‘ultimo non civicam modo, sed hostilem prope rabiem supergressum’

Ln. 31 sq. schol. codex Parisinis 7975 saec. XI epist. II 1, 11

Ln. 42 sq. ‘magnum pauperies opprobrium iubet quidquis (om. Vincent.) et (om. Hildeb.) facere et pati’ Vincent. Bellon. VII 70

Ln. 42. Hildeb. moral. philos. p. 990

Ln. 50—54. ‘scelerum — studiis’ Hildeb. moral. philos. p. 971

Ad graece scripta legenda typus graecus extrahe


GAI M. SEVER • MMDCCLX • MMDCCLXVII