Q. HORATIUS FLACCUS • OPERA ET COMMENTARII
CARM. ICARM. IICARM. IIICARM. IVCARM. SAEC.EP.SERM. ISERM. IIEPIST. IEPIST. IIA. P.

varia lectio et testimonia


opus et commentarii • varialectio et testimonia • prosodia et metra
1     pindarum quisquis studet aemulari,
pindarum quisquis studet aemulari,
pandarum
emulari
2     iulle, ceratis ope daedalea
iulle, ceratis ope daedalea
iuliiulioiuliumiulius
dedalea
3     nititur pinnis, vitreo daturus
pennis
4     nomina ponto.
   
5     monte decurrens velut amnis, imbres
monte decurrens velut amnis, imbres
annis
imbresq.
6     quem super notas aluere ripas,
quem ... aluere – cum ... saluere – cum ... saliere – aluere
7     fervet inmensusque ruit profundo
fervet inmensusque ruit profundo
fervit
immensusque
8     pindarus ore,
   
9     laurea donandus apollinari,
apollinare
10     seu per audacis nova dithyrambos
seu per audacis nova dithyrambos
audaces
dethyrambosdithyrann/bosditirambosdityrambosdytirambos
11     verba devolvit numerisque fertur
numerisque fertur ¦¦ lege solutis – numerique fertur ¦¦ lege solutus
12     lege solutis,
   
13     seu deos regesque canit, deorum
seu deos regesque canit, deorum
regesve
can&
14     sanguinem, per quos cecidere iusta
sanguinem, per quos cecidere iusta
snaguine
iuxta
15     morte centauri, cecidit tremendae
tremende
16     flamma chimaerae,
chimeraechymere
   
17     sive quos elea domum reducit
18     palma caelestis pugilemve equomve
palma caelestis pugilemve equomve
caelestescelestis
equumveequumve
19     dicit et centum potiore signis
dicit et centum potiore signis
C
potiores ignespotiores ignis
20     munere donat,
   
21     flebili sponsae iuvenemve raptum
flebili sponsae iuvenemve raptum
flebili sponsae iuvenemve raptum
flebilis
sponse
iuvenemque
22     plorat et viris animumque moresque
plorat et viris animumque moresque
animunq.
mores
23     aureos educit in astra nigroque
aureos educit in astra nigroque
deducitreducit
austra
24     invidet orco.
orcho
   
25     multa dircaeum levat aura cycnum,
multa dircaeum levat aura cycnum,
dirceumdircheum
cignumcygnum
26     tendit, antoni, quotiens in altos
quociensquoties
27     nubium tractus: ego apis matinae
nubium tractus: ego apis matinae
avis
matine
28     more modoque,
modoq.
   
29     grata carpentis thyma per laborem
thimatima
30     plurimum, circa nemus uvidique
plurimum, circa nemus uvidique
plurimum, circa nemus uvidique
floreum
nemis
vividique
31     tiburis ripas operosa parvos
tiburis ripas operosa parvos
rivos
parvus
32     carmina fingo.
finguo
   
33     concines maiore poeta plectro
concines maiore poeta plectro
concinetconcinis
poema
34     caesarem, quandoque trahet ferocis
caesarem, quandoque trahet ferocis
cesarem
quandocumq.
35     per sacrum clivum merita decorus
per sacrum clivum merita decorus
cliviumclivom
decoros
36     fronde sygambros,
sigambrossycambrossycrambros
   
37     quo nihil maius meliusve terris
nichilnil
38     fata donavere bonique divi
39     nec dabunt, quamvis redeant in aurum
40     tempora priscum;
   
41     concines laetosque dies et urbis
concines laetosque dies et urbis
concines laetosque dies et urbis
concinet
letosque
urbes
42     publicum ludum super inpetrato
imperatoimpetrato
43     fortis augusti reditu forumque
44     litibus orbum.
   
45     tum meae, si quid loquar audiendum,
tum meae, si quid loquar audiendum,
tunc
loquor
46     vocis accedet bona pars et ‘o sol
o
47     pulcer, o laudande’ canam recepto
48     caesare felix.
cesare
   
49     teque, dum procedis, io triumphe,
teque, dum procedis, io triumphe,
teque, dum procedis, io triumphe,
teque, dum procedis, io triumphe,
et non semel dicemus, ‘io triumphe’tuque, dum procedit, ‘io triumphe’
isquetuque
cum
procedesprocedit
50     non semel dicemus, io triumphe,
51     civitas omnis dabimusque divis
52     tura benignis.
   
53     te decem tauri totidemque vaccae,
tauri
54     me tener solvet vitulus, relicta
solvit
55     matre qui largis iuvenescit herbis
iuveniscit
56     in mea vota,
   
57     fronte curvatos imitatus ignis
ignes
58     tertium lunae referentis ortum,
tertium lunae referentis ortum,
tercium
orbem
59     qua notam duxit, niveus videri,
traxit
60     cetera fulvos.
cetera fulvos.
caetera
fulvus
   

TESTIMONIA


Ln. 1. sqq. ‘novem vero lyricorum longe Pindarus princeps spiritus magnificentia, sententiis, figuris, beatissima rerum verborumque copia et velut quodam eloquentiae flumine: propter quae Hor. eum merito credidit nemini imitabilem’ Quintilian. instit. X 1, 61

Ln. 1. ‘videamus utrum attigerit (sc. Vergilius) et Pindarum, quem Flaccus imitationi inaccessum fatebatur’ Macrobius sat. V 17

Ln. 1 praem. ‘secunda ode’ Diomed. 526

Ln. 10—12. ‘puto Horatium propter huiuscemodi versus Pindaricos dixisse in IIII carminum: cum — solutis’ Prisc. de metris Terentii § 22 (de metrum comicorum, ed. Gaisford, § 33)

Ln. 11 sq. ‘numerisque — solutis’ Quintilian. instit. VIIII 4, 54

Ln. 25. ‘... Hor. de Pindaro: multa dircaeum — cygnum’ Servius ad ecl. 9, 29

Ln. 35 sq. ‘merita — Sigambros’ schol. codex Parisinis 7975 saec. XI c. IIII 3, 16

Ln. 39 sq. cf Boet. consol. philosoph. 2, 5, 23 sq. ‘utinam modo nostra redirent in mores tempora priscos’

Ad graece scripta legenda typus graecus extrahe


GAI M. SEVER • MMDCCLX • MMDCCLXVII