Q. HORATIUS FLACCUS • OPERA ET COMMENTARII
CARM. ICARM. IICARM. IIICARM. IVCARM. SAEC.EP.SERM. ISERM. IIEPIST. IEPIST. IIA. P.

varia lectio et testimonia


opus et commentarii • varialectio et testimonia • prosodia et metra
1     h. ut nasidieni iuvit te cena beati?
h. ut nasidieni iuvit te cena beati?
h. ut nasidieni iuvit te cena beati?
h. ut nasidieni iuvit te cena beati?
qui
nasi dileni
inviteinvitte
cena
2     nam mihi quaerenti convivam dictus here illic
nam mihi quaerenti convivam dictus here illic
nam mihi quaerenti convivam dictus here illic
nam mihi quaerenti convivam dictus here illic
nam mihi quaerenti convivam dictus here illic
nam mihi quaerenti convivam dictus here illic
querenti
convivam quaerenti
conviva
dicti here
heri
illuc
3     de medio potare die. f. sic, ut mihi numquam
de medio potare die. f. sic, ut mihi numquam
de medio potare die. f. sic, ut mihi numquam
patare
sicut
nunquam
4     in vita fuerit melius. h. da, si grave non est,
in vita fuerit melius. h. da, si grave non est,
dic
sic
5     quae prima iratum ventrem placaverit esca.
quae prima iratum ventrem placaverit esca.
quae prima iratum ventrem placaverit esca.
que
treventre
pa caveratpacaveritpeccaveritpucaverit
6     f. in primis lucanus aper: leni fuit austro
f. in primis lucanus aper: leni fuit austro
imprimisinprimis
fluithic fuit
7     captus, ut aiebat cenae pater: acria circum
caenaecaenecene
8     rapula, lactucae, radices, qualia lassum
rapula, lactucae, radices, qualia lassum
rapula, lactucae, radices, qualia lassum
rappula
radices, lactucae et qualia
lapsum
9     pervellunt stomachum, siser, allec, faecula coa.
pervellunt stomachum, siser, allec, faecula coa.
pervellunt stomachum, siser, allec, faecula coa.
alecallaechallec
fecula
choachohaco&coha
10     his ut sublatis puer alte cinctus acernam
his ut sublatis puer alte cinctus acernam
ubi
sublatas
11     gausape purpureo mensam pertersit et alter
detersitpertexit
12     sublegit quodcumque iaceret inutile quodque
sublegit quodcumque iaceret inutile quodque
quodcunque
quodque iaceret
13     posset cenantis offendere, ut attica virgo
posset cenantis offendere, ut attica virgo
caenantescaenantiscenantes
offenderet
14     cum sacris cereris procedit fuscus hydaspes
cum sacris cereris procedit fuscus hydaspes
cereis
hidaspeshydapeshydapseshydas pes
15     caecuba vina ferens, alcon chium maris expers.
al conchiumalconchium
16     hic erus ‘albanum, maecenas, sive falernum
hic erus ‘albanum, maecenas, sive falernum
hic erus ‘albanum, maecenas, sive falernum
hic erus ‘albanum, maecenas, sive falernum
herus
albinum
maecaenasmecaenasmeceenasmecenas
valernum
17     te magis adpositis delectat, habemus utrumque’.
appositis
18     h. divitias miseras! sed quis cenantibus una,
h. divitias miseras! sed quis cenantibus una,
h. divitias miseras! sed quis cenantibus una,
set
caenantibuscanentibus
unam
19     fundani, pulcre fuerit tibi, nosse laboro.
fundani, pulcre fuerit tibi, nosse laboro.
fundafundam
pulchre
20     f. summus ego et prope me viscus thurinus et infra,
f. summus ego et prope me viscus thurinus et infra,
f. summus ego et prope me viscus thurinus et infra,
et
pro
thurrinusturanusturinus
21     si memini, varius; cum servilio balatrone
si memini, varius; cum servilio balatrone
si memini, varius; cum servilio balatrone
seminici
varias
balathronebalatrhone
22     vibidius, quos maecenas adduxerat umbras.
vibidius, quos maecenas adduxerat umbras.
vibidius, quos maecenas adduxerat umbras.
vibidius, quos maecenas adduxerat umbras.
ubidius
quas
maecaenasmecenas
adduxerit
23     nomentanus erat super ipsum, porcius infra,
porticusportius
24     ridiculus totas semel absorbere placentas;
ridiculus totas semel absorbere placentas;
simul
absorberetobsorbere
25     nomentanus ad hoc, qui, siquid forte lateret,
nonmentanus
26     indice monstraret digito; nam cetera turba,
indice monstraret digito; nam cetera turba,
monstraremostrar&
caetera
27     nos, inquam, cenamus avis, conchylia, piscis,
nos, inquam, cenamus avis, conchylia, piscis,
nos, inquam, cenamus avis, conchylia, piscis,
nos, inquam, cenamus avis, conchylia, piscis,
nos, inquam, cenamus avis, conchylia, piscis,
tamquam
caenamuscernamusgluttimus
aves
cochyliaconchilia
pisces
28     longe dissimilem noto celantia sucum,
longe dissimilem noto celantia sucum,
longe dissimilem noto celantia sucum,
dissimili notum
caelantia
secumsuccum
29     ut vel continuo patuit, cum passeris atque
assi et
30     ingustata mihi porrexerit ilia rhombi.
ingustata mihi porrexerit ilia rhombi.
angustataincrustata
porrexeratporrexit
31     post hoc me docuit melimela rubere minorem
post hoc me docuit melimela rubere minorem
m&em&a
rubera
32     ad lunam delecta. quid hoc intersit, ab ipso
33     audieris melius. tum vibidius balatroni
balathronilabatroni
34     ‘nos nisi damnose bibimus, moriemur inulti’,
‘nos nisi damnose bibimus, moriemur inulti’,
damnosidampnose
moriamur
35     et calices poscit maiores. vertere pallor
et calices poscit maiores. vertere pallor
poscunt
meliores
36     tum parochi faciem nil sic metuentis ut acris
tum parochi faciem nil sic metuentis ut acris
tum parochi faciem nil sic metuentis ut acris
tum parochi faciem nil sic metuentis ut acris
tum parochi faciem nil sic metuentis ut acris
parrochi
nihil
sit
&in
acres
37     potores, vel quod maledicunt liberius vel
potores, vel quod maledicunt liberius vel
protures
male dicunt
38     fervida quod subtile exsurdant vina palatum.
fervida quod subtile exsurdant vina palatum.
suptile
exsurdatexurdant
39     invertunt allifanis vinaria tota
alii fanisalii lifanis
40     vibidius balatroque secutis omnibus: imi
vibidius balatroque secutis omnibus: imi
vibidius balatroque secutis omnibus: imi
ubidius
balathroque
imis
41     convivae lecti nihilum nocuere lagoenis.
convivae lecti nihilum nocuere lagoenis.
convivae lecti nihilum nocuere lagoenis.
nichilum
nocuele
laconislagaenislagenislaguenislogenis
42     adfertur squillas inter murena natantis
adfertur squillas inter murena natantis
adfertur squillas inter murena natantis
affertur
scillas
natantes
43     in patina porrecta. sub hoc erus ‘haec gravida’ inquit
in patina porrecta. sub hoc erus ‘haec gravida’ inquit
in patina porrecta. sub hoc erus ‘haec gravida’ inquit
in patina porrecta. sub hoc erus ‘haec gravida’ inquit
in patina porrecta. sub hoc erus ‘haec gravida’ inquit
pacina
herosherus
aechec
gaudia
inquid
44     ‘capta est, deterior post partum carne futura.
45     his mixtum ius est: oleo, quod prima venafri
46     pressit cella; garo de sucis piscis hiberi;
cella
47     vino quinquenni, verum citra mare nato,
quinqueni
48     dum coquitur (cocto chium sic convenit, ut non
quotquitur
49     hoc magis ullum aliud) pipere albo, non sine aceto,
50     quod methymnaeam vitio mutaverit uvam.
quod methymnaeam vitio mutaverit uvam.
m&himnaeamme thymneammethimneammethymneammetimneam
motaveritmutaverat
51     erucas viridis, inulas ego primus amaras
erucas viridis, inulas ego primus amaras
aeerucasaerucasarulasarusaseruscas
luridesuridesvirides
52     monstravi incoquere; inlutos curtillus echinos,
monstravi incoquere; inlutos curtillus echinos,
monstravi incoquere; inlutos curtillus echinos,
incuoquere
illotosillutosinlotos
cortilluscurtilus
53     ut melius muria quod testa marina remittat’.
ut melius muria quod testa marina remittat’.
ut melius muria quod testa marina remittat’.
quaequamquo
murina
remittasremittit
54     interea suspensa gravis aulaea ruinas
interea suspensa gravis aulaea ruinas
graves
aulea
55     in patinam fecere, trahentia pulveris atri
in patinam fecere, trahentia pulveris atri
faecerefere
atris
56     quantum non aquilo campanis excitat agris.
57     nos maius veriti, postquam nihil esse pericli
nos maius veriti, postquam nihil esse pericli
post quam
nihit
58     sensimus, erigimur; rufus posito capite, ut si
59     filius inmaturus obisset, flere. quis esset
immaturus
60     finis, ni sapiens sic nomentanus amicum
61     tolleret: ‘heu, fortuna, quis est crudelior in nos
62     te deus? ut semper gaudes inludere rebus
illudere
63     humanis!’ varius mappa conpescere risum
humanis!’ varius mappa conpescere risum
humanis!’ varius mappa conpescere risum
variis
mappam
compescere
64     vix poterat. balatro suspendens omnia naso
balathrobarathro
65     haec est condicio vivendi’ aiebat, ‘eoque
‘haec est condicio vivendi’ aiebat, ‘eoque
hechoc
conditio
66     responsura tuo numquam est par fama labori.
responsura tuo numquam est par fama labori.
nunquam
pars
67     tene, ut ego accipiar laute, torquerier omni
tene, ut ego accipiar laute, torquerier omni
tene, ut ego accipiar laute, torquerier omni
ten
accipier
torquere romanitorqueri romani
68     sollicitudine districtum, ne panis adustus,
69     ne male conditum ius adponatur, ut omnes
ne male conditum ius adponatur, ut omnes
ius
apponatur
70     praecincti recte pueri comptique ministrent.
praecincti recte pueri comptique ministrent.
praecincti recte pueri comptique ministrent.
precincti
pueri recte
comtique
71     adde hos praeterea casus, aulaea ruant si,
adde hos praeterea casus, aulaea ruant si,
adde hos praeterea casus, aulaea ruant si,
adde hos praeterea casus, aulaea ruant si,
adde hos praeterea casus, aulaea ruant si,
addi
os
preterea
aulea
ruunut
72     ut modo; si patinam pede lapsus frangat agaso.
73     sed convivatoris, uti ducis, ingenium res
sed convivatoris, uti ducis, ingenium res
set
dicis
74     adversae nudare solent, celare secundae’.
adverse
75     nasidienus ad haec ‘tibi di, quaecumque preceris,
nasidienus ad haec ‘tibi di, quaecumque preceris,
nasidienus ad haec ‘tibi di, quaecumque preceris,
nasidienus ad haec ‘tibi di, quaecumque preceris,
nasidienus ad haec ‘tibi di, quaecumque preceris,
hec
ita
di
quaecunquequecumque
precaris
76     commoda dent: ita vir bonus es convivaque comis’
commoda dent: ita vir bonus es convivaque comis’
ut
est
77     et soleas poscit. tum in lecto quoque videres
videris
78     stridere secreta divisos aure susurros.
divissos
79     h. nullos his mallem ludos spectasse; sed illa
80     redde age quae deinceps risisti. f. vibidius dum
vibidus
81     quaerit de pueris, num sit quoque fracta lagoena,
quaerit de pueris, num sit quoque fracta lagoena,
quaerit de pueris, num sit quoque fracta lagoena,
quaerit de pueris, num sit quoque fracta lagoena,
querit
quoquae
facta
lagenalagonalaguena
82     quod sibi poscenti non dentur pocula, dumque
dantur
83     ridetur fictis rerum balatrone secundo,
ridetur fictis rerum balatrone secundo,
victis
abalatronealatronebalathrone
84     nasidiene, redis mutatae frontis, ut arte
nasidiene, redis mutatae frontis, ut arte
namsidiene
motataemutate
85     emendaturus fortunam; deinde secuti
86     mazonomo pueri magno discerpta ferentes
magni
87     membra gruis sparsi sale multo non sine farre,
gravis
88     pinguibus et ficis pastum iecur anseris albae
pinguibus et ficis pastum iecur anseris albae
pastaepastipasto
albealbialbisalbum
89     et leporum avolsos, ut multo suavius, armos,
et leporum avolsos, ut multo suavius, armos,
leporis
avulsosvulsos
90     quam si cum lumbis quis edit. tum pectore adusto
quam si cum lumbis quis edit. tum pectore adusto
quam si cum lumbis quis edit. tum pectore adusto
quam si cum lumbis quis edit. tum pectore adusto
qui sedit
edat
cum pectoredum pectore
adusta
91     vidimus et merulas poni et sine clune palumbis,
92     suavis res, si non causas narraret earum et
suaves
93     naturas dominus; quem nos sic fugimus ulti,
94     ut nihil omnino gustaremus, velut illis
ut nihil omnino gustaremus, velut illis
veludveluti
veluti si
95     canidia adflasset, peior serpentibus afris.
canidia adflasset, peior serpentibus afris.
canidia adflasset, peior serpentibus afris.
afflasset
peius
atris

TESTIMONIA


Ln. 1. Prisc. XVII 5, 38

Ln. 2—3. ‘nam — die’ Prisc. XV 3, 14

Ln. 2—3. schol. y (non Bamb. Fran.) epist. 15, 2

Ln. 5. ‘ut in sequentibus: iratum ventrem’ Porph. serm. II 2, 18

Ln. 8. cf ecbasis captivi v. 146: ‘sunt mihi lactucae, radices, semina silvae’

Ln. 9. Prisc. VI 4, 20 ‘siser — Coa’

Ln. 9. glossar. Mai [class. auct. VIII 230]

Ln. 10—11. ‘his — pertersit’ Prisc. VII 11, 55

Ln. 10—11. ‘acernam — pertexit’ glossar. Mai [class. auct VIII 15]

Ln. 11. ‘gausape purpureo mensam pertersit acernam’ Prisc. VII 15, 74

Ln. 15. Prisc. II 8, 46

Ln. 15. cf incerti excerpta argumenti grammatici § 56 p. 210 Eichenf. et Endl.: ‘Caecuba vina optima dicuntur’

Ln. 21. cf schol. Fran. ad serm. I 2, 2: ‘balatrones autem luxuriosas ac perditos vocat a Servilio Balatrone (balatron(a)e cod.) cuius in secundo meminit’

Ln. 26. cf Sedul. op. pasch. Ill 214: ‘cetera turba latet, numero nec clauditur ullo’

Ln. 29—30. Prisc. XVII, † init. add. in codd. RDI

Ln. 34. cf Ioann. Saresber. VIII 8: ‘si apud Nasidienum convivae conveniant, sordidus displicet apparatus, domus incomposita susurris incrustatur, et avaritia illius, qui tricliniis praeest, convivarum irrisoriam provocat gulam, ut quum Alifanis vinaria tota inverterint, submurmurent invicem illud Horatii: nos, nisi damnose bibimus, moriemur inulti’

Ln. 34. Verg. Aen. II 670: ‘numquam omnes hodie moriemur inulti’

Ln. 39. ‘invertunt Alifanis vinaria’ glossar. Mai [class. auct. VIII 44]

Ln. 47. cf ecbasis captivi v. 731: ‘quinquennis vini sitis est citra mare nati’

Ln. 49. Prisc. VI 4, 20 (del. rh): ‘piper allece non sine aceto’ in marg. r: ‘hoc magis ulla mali ut [lege: ullum aliut] piper albo non sine aceto’

Ln. 54—56. Servius ad Aen. I 697 (non Cassell.)

Ln. 58. cf Appulei. IIII 24, 290: ‘quidni? quae inter genua sua deposito capite sine modo flebat’

Ln. 64. cf Hieronym. epist. 85 ad Paulinum 4: ‘ne me putes in modum rustici Balatronis cuncta Origenis reprobare quae scripsit’

Ln. 64. Pers. 1, 118: ‘callidus excusso populum suspendere naso’

Ln. 73—74. ‘Multorum ingenium — secunde (hoc verb. om. Nostr.)’

Ln. 73. Vincent. Bellovac. spec. hist. 69 florileg. Parisin. 8818 Nostrad. 188

Ln. 74. florileg. Paris. 8069

Ln. 78. Prisc. X 5, 29

Ln. 81 sq. cf ecbasis captivi vv. 986 sq.: ‘scrutor raucisona, num sit quoque fracta lagena? quod mihi poscenti non dantur pocula vini

Ln. 86—87. Prisc. VI 16, 81: ‘discerpta — farre’

Ln. 89—90. ‘et — edat’ Prisc. XVII 7, 47

Ad graece scripta legenda typus graecus extrahe


GAI M. SEVER • MMDCCLX • MMDCCLXVII