Q. HORATIUS FLACCUS • OPERA ET COMMENTARII
CARM. ICARM. IICARM. IIICARM. IVCARM. SAEC.EP.SERM. ISERM. IIEPIST. IEPIST. IIA. P.

varia lectio et testimonia


opus et commentarii • varialectio et testimonia • prosodia et metra
1     nil admirari prope res est una, numici,
nil admirari prope res est una, numici,
nil admirari prope res est una, numici,
nil admirari prope res est una, numici,
nichilnihil
ammirari
properes
res
2     solaque, quae possit facere et servare beatum.
solaque, quae possit facere et servare beatum.
solaque, quae possit facere et servare beatum.
sola que
sola quaeque
quae
3     hunc solem et stellas et decedentia certis
hunc solem et stellas et decedentia certis
hincnunc
decedencia
4     tempora momentis sunt qui formidine nulla
5     inbuti spectent: quid censes munera terrae,
inbuti spectent: quid censes munera terrae,
inbuti spectent: quid censes munera terrae,
imbuti
spectant
tærraae
6     quid maris extremos arabas ditantis et indos
quid maris extremos arabas ditantis et indos
quid maris extremos arabas ditantis et indos
quid maris extremos arabas ditantis et indos
aris
arabes
et
indos ¦¦ ludicra, quid – indos. ¦¦ ‘ludicra’. quid
7     ludicra, quid plausus et amici dona quiritis,
ludicra, quid plausus et amici dona quiritis,
ludicra? quid
plaususque
8     quo spectanda modo, quo sensu credis et ore?
9     qui timet his adversa, fere miratur eodem
is
10     quo cupiens pacto; pavor est utrubique molestus,
in utroqueutriqueutrobique
11     inprovisa simul species exterret utrumque.
inprovisa simul species exterret utrumque.
inprovisa simul species exterret utrumque.
inprovisa simul species exterret utrumque.
improvisa
speties
exercetexternat
exterruit utrumexterruit. utrumque
12     gaudeat an doleat, cupiat metuatne, quid ad rem,
gaudeat an doleat, cupiat metuatne, quid ad rem,
cupiat
metuatmetuatve
13     si, quidquid vidit melius peiusve sua spe,
si, quidquid vidit melius peiusve sua spe,
quiñquid
peiusnepeiusque
14     defixis oculis animoque et corpore torpet?
15     insani sapiens nomen ferat, aequus iniqui,
insani sapiens nomen ferat, aequus iniqui,
insani sapiens nomen ferat, aequus iniqui,
insani sapiens nomen ferat, aequus iniqui,
insanis
nomen sapiens
feret
equsequus
16     ultra quam satis est virtutem si petat ipsam.
ultra quam satis est virtutem si petat ipsam.
ultra quam satis est virtutem si petat ipsam.
et
virtute
peteatpetet
17     i nunc, argentum et marmor vetus aeraque et artis
i nunc, argentum et marmor vetus aeraque et artis
i nunc, argentum et marmor vetus aeraque et artis
eraque
et artis
artaesartes
18     suspice, cum gemmis tyrios mirare colores;
suspice, cum gemmis tyrios mirare colores;
auspicesuscipesusspice
tiriostu et hos
19     gaude quod spectant oculi te mille loquentem;
spectent
20     navus mane forum et vespertinus pete tectum,
navus mane forum et vespertinus pete tectum,
gnavusnavos
tecum
21     ne plus frumenti dotalibus emetat agris
me
22     mutus et – indignum, quod sit peioribus ortus –
mutus et – indignum, quod sit peioribus ortus –
mutus et – indignum, quod sit peioribus ortus –
muciusmucius etmutiusmutos
indignus
qui
23     hic tibi sit potius quam tu mirabilis illi.
illi. ¦¦ quidquid – illi, ¦¦ quicquid
24     quidquid sub terra est, in apricum proferet aetas,
quidquid sub terra est, in apricum proferet aetas,
quidquid sub terra est, in apricum proferet aetas,
quicquid
in apertumin lucem
profer! atprofer&proferatprofert
25     defodiet condetque nitentia. cum bene notum
26     porticus agrippae, via te conspexerit appi,
porticus agrippae, via te conspexerit appi,
agrippae etagrippae,agryppe,
appii
27     ire tamen restat, numa quo devenit et ancus.
ire tamen restat, numa quo devenit et ancus.
quod
quovenit
28     si latus aut renes morbo temptantur acuto,
si latus aut renes morbo temptantur acuto,
aureneset renes
temptatur
29     quaere fugam morbi. vis recte vivere – quis non? –
quid
30     si virtus hoc una potest dare, fortis omissis
31     hoc age deliciis. virtutem verba putas et
hoc age deliciis. virtutem verba putas et
hoc age deliciis. virtutem verba putas et
hoc age deliciis. virtutem verba putas et
haec
delictisdelictusdivitiis
putes
ut
32     lucum ligna: cave ne portus occupet alter,
lucum ligna: cave ne portus occupet alter,
locum
lusu digna
33     ne cibyratica, ne bithyna negotia perdas;
ne cibyratica, ne bithyna negotia perdas;
ne cibyratica, ne bithyna negotia perdas;
cibiraticacybiraticacybraticatibi ratica
bithinapithina
negocia
34     mille talenta rotundentur, totidem altera porro et
mille talenta rotundentur, totidem altera porro et
rudenturrutundentur
et
35     tertia succedant et quae pars quadret acervum.
tertia succedant et quae pars quadret acervum.
tertia succedant et quae pars quadret acervum.
tertia succedant et quae pars quadret acervum.
tercia
que
quadrat
acervom
36     scilicet uxorem cum dote fidemque et amicos
et
37     et genus et formam regina pecunia donat
nomen
38     ac bene nummatum decorat suadela venusque.
numatum
39     mancupiis locuples eget aeris cappadocum rex:
mancupiis locuples eget aeris cappadocum rex:
mancupiis locuples eget aeris cappadocum rex:
mancupiis locuples eget aeris cappadocum rex:
emancupatamancipiis
aeg&
eris
capadocum
40     ne fueris hic tu. chlamydes lucullus, ut aiunt,
ne fueris hic tu. chlamydes lucullus, ut aiunt,
nec
chlamidesclamides
41     si posset centum scaenae praebere rogatus,
si posset centum scaenae praebere rogatus,
si posset centum scaenae praebere rogatus,
possit
scaenescenae
prebere
42     ‘qui possum tot?’ ait; ‘tamen et quaeram et quot habebo
‘qui possum tot?’ ait; ‘tamen et quaeram et quot habebo
‘qui possum tot?’ ait; ‘tamen et quaeram et quot habebo
‘qui possum tot?’ ait; ‘tamen et quaeram et quot habebo
possim
ait
queram
quod
43     mittam’; post paulo scribit sibi milia quinque
millia
44     esse domi chlamydum; partem vel tolleret omnis.
esse domi chlamydum; partem vel tolleret omnis.
esse domi chlamydum; partem vel tolleret omnis.
chlamidumclamidumclamydumdamidum
toleret
omnes
45     exilis domus est, ubi non et multa supersunt
exilis domus est, ubi non et multa supersunt
est
ex
46     et dominum fallunt et prosunt furibus. ergo
47     si res sola potest facere et servare beatum,
facere
48     hoc primus repetas opus, hoc postremus omittas.
hoc primus repetas opus, hoc postremus omittas.
primum
omitas
49     si fortunatum species et gratia praestat,
si fortunatum species et gratia praestat,
si fortunatum species et gratia praestat,
sic
speties
prestitprestatprestet
50     mercemur servum, qui dictet nomina, laevum
mercemur servum, qui dictet nomina, laevum
mercemur servum, qui dictet nomina, laevum
servom
dicet & nomina
nomina, laevomnomina, sævumnomina, saevumnomina, scaevumnomina, servumnomina, sevum
51     qui fodicet latus et cogat trans pondera dextram
qui fodicet latus et cogat trans pondera dextram
fodiatfodiet
pondere
52     porrigere: ‘hic multum in fabia valet, ille velina;
53     cui libet hic fascis dabit eripietque curule
cui libet hic fascis dabit eripietque curule
cui libet hic fascis dabit eripietque curule
cuilibet
hisis
fasces
54     cui volet inportunus ebur’. ‘frater’ ‘pater’ adde;
importunusinpoturnus
55     ut cuique est aetas, ita quemque facetus adopta.
ut cuique est aetas, ita quemque facetus adopta.
ut cuique est aetas, ita quemque facetus adopta.
ut cuique est aetas, ita quemque facetus adopta.
cuique
cuiquest
facetos
adapta
56     si bene qui cenat bene vivit: lucet, eamus
si bene qui cenat bene vivit: lucet, eamus
caenat
vivit bene
57     quo ducit gula, piscemur, venemur, ut olim
quo ducit gula, piscemur, venemur, ut olim
ducet
veneremur
58     gargilius – qui mane plagas, venabula, servos
garriliusgraciliusgragilius
59     differtum transire forum populumque iubebat,
differtum transire forum populumque iubebat,
transferre
campumqueclivomquecoplamqueplateasque
60     unus ut e multis populo spectante referret
unus ut e multis populo spectante referret
et
refferret
61     emptum mulus aprum – crudi tumidique lavemur,
timidique
62     quid deceat, quid non, obliti, caerite cera
quid deceat, quid non, obliti, caerite cera
quid deceat, quid non, obliti, caerite cera
qui non
cerite
caera
63     digni, remigium vitiosum ithacensis ulixei,
digni, remigium vitiosum ithacensis ulixei,
digni, remigium vitiosum ithacensis ulixei,
digni, remigium vitiosum ithacensis ulixei,
remium viciosum
viciosum
itacensis
ulixiulixisulyxis
64     cui potior patria fuit interdicta voluptas.
cui potior patria fuit interdicta voluptas.
qui
patriae
65     si, mimnermus uti censet, sine amore iocisque
si, mimnermus uti censet, sine amore iocisque
si pro nervus
meninermusmimnernusminervus
66     nil est iucundum, vivas in amore iocisque.
nil est iucundum, vivas in amore iocisque.
nil est iucundum, vivas in amore iocisque.
nihil
iocundum
iocisquae
67     vive, vale. siquid novisti rectius istis,
68     candidus inperti; si nil, his utere mecum.
candidus inperti; si nil, his utere mecum.
imperti
nihilnon

TESTIMONIA


Ln. 1 sq. florileg. Nostradam. Iohannes de Monsterolio epist. 70 ap. larten. vett. scriptt. ampl. coll. 1437-e

Ln. 2. cf Ioannes Saresberiensis olicrat. VIII 24: ‘quae sola possunt facere et servare beatum’

Ln. 7. Diomedes lib. I p. 327 K.: ‘Flaccus in satura Quiritem dixit’ (= Pers. 5, 76)

Ln. 7. Servius [Sergius] comment. in Donatum p. 432 K.: ‘sed legimus apud Horatium hunc Quiritem, ut sit nominativus hic Quiris’

Ln. 7—32. florileg. Nostradam.

Ln. 12. ‘gaudeas an doleas, cupias metuasque quid ad rem?’

Ln. 12. Hildebertus lib. de querimonia et conflictu carnis et spiritus p. 945

Ln. 16. Ioannes Victoriensis VI 1 p. 418 B.

Ln. 16. cf Ioannes Saresberiensis policr. III 9: ‘quia enim virtutem amplectitur ipsam?’

Ln. 16 sq. Ioannes Saresberiensis policr. I 4 et IIII 9

Ln. 24. ecbasis captivi v. 472

Ln. 25 sq. cf Ovid. ex Ponto II 4, 19 sq.: ‘nos fora viderunt pariter, nos porticus omnis, nos via, nos iunctis curva theatra locis’

Ln. 25—27. ‘cum bene notum porticus Agripennio te conspexerit, Apii ire tamen restat in via, quo devenit et Ancus’

Ln. 25—27. Hildebertus moral. philos. p. 992

Ln. 31 sq. cf Ioannes Saresberiensis policr. VII 12: ‘errant qui virtutem verba putant, ut lucum ligna’

Ln. 34—38. florileg. Nostradam.

Ln. 36 sq. ‘uxorem — donat’ Vincentius Bellovacensis specul. histor. VII 68

Ln. 37. Hildebertus moral. philos. p. 990

Ln. 37 sq. Ioannes Saresberiensis policr. V 17 metalog. 14

Ln. 38. Priscianus instit. IIII, 5

Ln. 38. Abbo Floriacensis quaest. grammat. c. 6 [Mai class. auct. V 356]

Ln. 38. ‘decorat — Venusque’ glossarium Mai [classic. auct. VIII 604]

Ln. 45 sq. ‘namque exilis domus est, ubi non multa supersunt et dominum fallunt et furibus prosunt’ Hildebertus moral. philos. p. 988

Ln. 45—48. florileg. Nostradam.

Ln. 55. florilegium Parisin. 8069

Ln. 55. ecbasis cativi v. 617

Ln. 56 sq. ‘si — gula’ schol. Persii 4, 17

Ln. 62 sq. Priscianus instit. IIII 5, 29

Ln. 62 sq. ‘Caerite — Ulixei’ Priscianus instit. VI 18, 92

Ad graece scripta legenda typus graecus extrahe


GAI M. SEVER • MMDCCLX • MMDCCLXVII