Q. HORATIUS FLACCUS • OPERA ET COMMENTARII
CARM. ICARM. IICARM. IIICARM. IVCARM. SAEC.EP.SERM. ISERM. IIEPIST. IEPIST. IIA. P.

varia lectio et testimonia


opus et commentarii • varialectio et testimonia • prosodia et metra
1     urbis amatorem fuscum salvere iubemus
salvaresalvire
2     ruris amatores. hac in re scilicet una
3     multum dissimiles, at cetera paene gemelli
multum dissimiles, at cetera paene gemelli
multum dissimiles, at cetera paene gemelli
multum dissimiles, at cetera paene gemelli
ad
caetera
penepoenaepoene
gimelli
4     fraternis animis, quidquid negat alter, et alter,
quicquidquidquitsiquid
5     adnuimus pariter. vetuli notique columbi
annuimus
6     tu nidum servas, ego laudo ruris amoeni
7     rivos et musco circumlita saxa nemusque.
8     quid quaeris? vivo et regno, simul ista reliqui,
queris
9     quae vos ad caelum fertis rumore secundo,
quae vos ad caelum fertis rumore secundo,
celum
ecfertiseffertis
10     utque sacerdotis fugitivus liba recuso:
11     pane egeo iam mellitis potiore placentis.
pociore
12     vivere naturae si convenienter oportet
sic
13     ponendaeque domo quaerenda est area primum:
ponendaeque domo quaerenda est area primum:
ponendaeque domo quaerenda est area primum:
ponendaeque domo quaerenda est area primum:
ponendaque
domui
domo
aera
14     novistine locum potiorem rure beato?
15     est ubi plus tepeant hiemes, ubi gratior aura
16     leniat et rabiem canis et momenta leonis,
cani fert
17     cum semel accepit solem furibundus acutum?
18     est ubi divellat somnos minus invida cura?
est ubi divellat somnos minus invida cura?
depellat
somnumsomnus
19     deterius libycis olet aut nitet herba lapillis?
deterius libycis olet aut nitet herba lapillis?
libicis
tapetis
20     purior in vicis aqua tendit rumpere plumbum
21     quam quae per pronum trepidat cum murmure rivum?
rium
22     nempe inter varias nutritur silva columnas
parias
23     laudaturque domus, longos quae prospicit agros:
conspicit
24     naturam expelles furca, tamen usque recurret
expellasrepelles
25     et mala perrumpet furtim fastidia victrix.
et mala perrumpet furtim fastidia victrix.
prorumpet
fastigiavestigia
26     non qui sidonio contendere callidus ostro
27     nescit aquinatem potantia vellera fucum
nescit aquinatem potantia vellera fucum
potentia
sucum
28     certius accipiet damnum propiusve medullis
certius accipiet damnum propiusve medullis
certius accipiet damnum propiusve medullis
cercius
dampnum
propiuspropiusque
29     quam qui non poterit vero distinguere falsum.
quam qui non poterit vero distinguere falsum.
potuit
distingere
30     quem res plus nimio delectavere secundae,
iusto
31     mutatae quatient. siquid mirabere, pones
mutatae quatient. siquid mirabere, pones
mutatae quatient. siquid mirabere, pones
motatae
quacient
mirarabere
32     invitus. fuge magna: licet sub paupere tecto
33     reges et regum vita praecurrere amicos.
praecederepraecellere
34     cervus equum pugna melior communibus herbis
cervus equum pugna melior communibus herbis
cervus equum pugna melior communibus herbis
cervos
equm
pugnae
35     pellebat, donec minor in certamine longo
36     inploravit opes hominis frenumque recepit.
inploravit opes hominis frenumque recepit.
imploravitimporavit
regnumque
37     sed postquam victor violens discessit ab hoste,
sed postquam victor violens discessit ab hoste,
sed postquam victor violens discessit ab hoste,
set
posquam
domito victorvicto inludensvicto insultansvicto ridensvicto sonipesvictor victoviolens victoviolens victorvitulans victo
38     non equitem dorso, non frenum depulit ore.
39     sic, qui pauperiem veritus potiore metallis
40     libertate caret, dominum vehet inprobus atque
libertate caret, dominum vehet inprobus atque
vehit
improbus
41     serviet aeternum, quia parvo nesciet uti.
serviet aeternum, quia parvo nesciet uti.
serviet aeternum, quia parvo nesciet uti.
quaqui
parvo quia nesciet
nesciat
42     cui non conveniet sua res, ut calceus olim,
cui non conveniet sua res, ut calceus olim,
et
calleus
43     si pede maior erit, subvertet, si minor, uret.
urget
44     laetus sorte tua vives sapienter, aristi,
laetus sorte tua vives sapienter, aristi,
vivis
eristi
45     nec me dimittes incastigatum, ubi plura
dimittasdimittis
46     cogere quam satis est ac non cessare videbor.
fatis
47     imperat aut servit collecta pecunia cuique,
achaud
48     tortum digna sequi potius quam ducere funem.
pocius
49     haec tibi dictabam post fanum putre vacunae,
50     excepto quod non simul esses, cetera laetus.
excepto quod non simul esses, cetera laetus.
excepto quod non simul esses, cetera laetus.
quodsi
caetera
letus

TESTIMONIA


Ln. 1. glossarium Mai classic. auct. VIII 548

Ln. 10 sq. cf Ioannes Saresberiensis epist. 85: ‘pane eget iam mellitis potiore placentis, utque sacerdotis fugitivus liba recusat’

Ln. 12—44. flor. Nostrad.

Ln. 13. huc respexit Hildebertus de querimonia et conflictu carnis et spiritus v. 35 p. 946: ‘est igitur ponenda domus e. q. s.’

Ln. 17. Acr. ad serm. II 3, 163

Ln. 24. florilegium Paris. 8818-a Hildebertus sermon. 68 p. 570

Ln. 24. Vincentius Bellovacensis specul. histor. VII 68

Ln. 24. cf Ioannes Saresberiensis policr. III 8: ‘naturae ... quam licet expellas — recurret’

Ln. 30. Florilegium Paris. 8818-a

Ln. 30 sq. ‘quem — quacient’ Vincentius Bellovacensis specul. histor. VII 68

Ln. 30—33. Hildebertus moral. philos. p. 988

Ln. 41. florilegium Paris. 8818-a

Ln. 41. Augustinus quaest. in heptateuchum 1, 31 [III p. 556]

Ln. 41. Petrus Cluniacensis adversus Iudaeorum inveteratam duritiem c. 4 [biblioth. Cluniac. p. 1046-a]

Ln. 41. Alcuini epist. ad D. David p. 769 ed. Paris. 1617

Ln. 41. Ioannes Saresberiensis policrat. V 10

Ln. 42 sq. florilegium Paris 8069

Ln. 47. Donatus ad Terent. hecyr. II 1, 27

Ln. 47. Vincentius Bellovacensis specul. histor. VII 68

Ln. 47. Ioannes Saresberiensis policr. III 12

Ln. 47. cf Columbanus ad Sethum v. 51: ‘nec subitis pereat collecta pecunia flammis’

Ln. 47 sq. florileg. Nostradam. (sine interpolatione) Hildebertus moral. philos. p. 991, inserto inter hos versus hexametro Iuvenalis 14, 304: ‘sed certe misera est magni custodia census’

Ln. 48. cf ecbasis captivi v. 484: ‘prompta sequi tortum potius, quam dicere verum’

Ln. 49. cf testim. ad epist. II 2, 214

Ad graece scripta legenda typus graecus extrahe


GAI M. SEVER • MMDCCLX • MMDCCLXVII