Q. HORATIUS FLACCUS • OPERA ET COMMENTARII
CARM. ICARM. IICARM. IIICARM. IVCARM. SAEC.EP.SERM. ISERM. IIEPIST. IEPIST. IIA. P.

varia lectio et testimonia


opus et commentarii • varialectio et testimonia • prosodia et metra
1     quae sit hiems veliae, quod caelum, vala, salerni,
quae sit hiems veliae, quod caelum, vala, salerni,
quae sit hiems veliae, quod caelum, vala, salerni,
quae sit hiems veliae, quod caelum, vala, salerni,
quem
hiempshyems
celum
valla
2     quorum hominum regio et qualis via – nam mihi baias
3     musa supervacuas antonius, et tamen illis
supervacua
4     me facit invisum, gelida cum perluor unda
perheorperrivorpervehorproluor
5     per medium frigus. sane murteta relinqui
mirtetamurt&amurtecamyrtecamyrteta
6     dictaque cessantem nervis elidere morbum
7     sulpura contemni vicus gemit, invidus aegris
sulpura contemni vicus gemit, invidus aegris
sulphura
contempni
8     qui caput et stomachum supponere fontibus audent
9     clusinis gabiosque petunt et frigida rura.
clusinis gabiosque petunt et frigida rura.
clusinos
glabiosque
10     mutandus locus est et deversoria nota
diversoriadiversorria
11     praeteragendus equus. ‘quo tendis? non mihi cumas
praeteragendus equus. ‘quo tendis? non mihi cumas
preteragendus
equos
12     est iter aut baias’ laeva stomachosus habena
est iter aut baias’ laeva stomachosus habena
est iter aut baias’ laeva stomachosus habena
leva
stomachatusstomachus
abena
13     dicet eques; sed equi frenato est auris in ore –
dicet eques; sed equi frenato est auris in ore –
dicet eques; sed equi frenato est auris in ore –
dicet eques; sed equi frenato est auris in ore –
dicit
ut equis
set
equisqui
14     maior utrum populum frumenti copia pascat,
15     collectosne bibant imbris puteosne perennis
collectosne bibant imbris puteosne perennis
collectosne bibant imbris puteosne perennis
ymbres
puteosqueputeosve
perennesperhennes
16     iugis aquae – nam vina nihil moror illius orae.
iugis aquae – nam vina nihil moror illius orae.
dulcis
horae
17     rure meo possum quidvis perferre patique:
rure meo possum quidvis perferre patique:
rure meo possum quidvis perferre patique:
rure meo possum quidvis perferre patique:
possim
quid visquod visquodvis
sufferre
pati quae
18     ad mare cum veni, generosum et lene requiro,
venio
19     quod curas abigat, quod cum spe divite manet
20     in venas animumque meum, quod verba ministret,
21     quod me lucanae iuvenem commendet amicae –
quod me lucanae iuvenem commendet amicae –
lucane
commodetcommendat
22     tractus uter pluris lepores, uter educet apros;
tractus uter pluris lepores, uter educet apros;
tractus uter pluris lepores, uter educet apros;
inter pluris
plures
ducer& educetutere educet
23     utra magis piscis et echinos aequora celent,
utra magis piscis et echinos aequora celent,
pisces
caelent
24     pinguis ut inde domum possim phaeaxque reverti,
phægaxquepheaxquepheggaxque
25     scribere te nobis, tibi nos adcredere par est.
scribere te nobis, tibi nos adcredere par est.
ad crederehoc credere
dignum
26     maenius, ut rebus maternis atque paternis
eniusmalliusmenius
27     fortiter absumptis urbanus coepit haberi,
cepit
28     scurra vagus, non qui certum praesepe teneret,
praesaepepresepe
29     inpransus non qui civem dignosceret hoste,
inpransus non qui civem dignosceret hoste,
inpransus non qui civem dignosceret hoste,
inpransus non qui civem dignosceret hoste,
impransusinpraisus
cui estvicem
dinosceretdisnosceret
hostem
30     quaelibet in quemvis opprobria fingere saevus,
quaelibet in quemvis opprobria fingere saevus,
quaelibet in quemvis opprobria fingere saevus,
quaelibet in quemvis opprobria fingere saevus,
quelibet
criminaobprobriaoppropriaprobra
funderestingere
certusdirussevus
31     pernicies et tempestas barathrumque macelli,
pernicies et tempestas barathrumque macelli,
pernities
baratrumque
32     quidquid quaesierat ventri donabat avaro.
quidquid quaesierat ventri donabat avaro.
quidquid quaesierat ventri donabat avaro.
quicquid
quæsiaeratquesierat
donaratdonaret
33     hic ubi nequitiae fautoribus et timidis nil
hic ubi nequitiae fautoribus et timidis nil
hinc ubinil ubi
nequicie
34     aut paulum abstulerat, patinas cenabat omasi
caenabatcelabat
35     vilis et agninae – tribus ursis quod satis esset –
vilis et agninae – tribus ursis quod satis esset
agminaeagmineagnineagnini
e&
36     scilicet ut ventres lamna candente nepotum
lamma
37     diceret urendos correctus bestius. idem,
correctorcorreptorcorreptusporreptus
38     quidquid erat nactus praedae maioris, ubi omne
quidquid erat nactus praedae maioris, ubi omne
quidquid erat nactus praedae maioris, ubi omne
quidquid erat nactus praedae maioris, ubi omne
quicquidsiquid
nactosnanctusnatus
prede
omnem
39     verterat in fumum et cinerem, ‘non hercule miror’
verterat in fumum et cinerem, ‘non hercule miror’
vertatverteret
ercule
40     aiebat, ‘siqui comedunt bona, cum sit obeso
aiebat, ‘siqui comedunt bona, cum sit obeso
aiebat, ‘siqui comedunt bona, cum sit obeso
sibi
bene
obaesooboeso
41     nil melius turdo, nil volva pulchrius ampla.’
nil melius turdo, nil volva pulchrius ampla.’
ulvavivavulva
dulcius
42     nimirum hic ego sum; nam tuta et parvola laudo,
nimirum hic ego sum; nam tuta et parvola laudo,
tua
parvalaparvula
43     cum res deficiunt, satis inter vilia fortis;
defitiunt
44     verum ubi quid melius contingit et unctius, idem
45     vos sapere et solos aio bene vivere, quorum
alioanimo
46     conspicitur nitidis fundata pecunia villis.
conspicitur nitidis fundata pecunia villis.
nidis
vallis

TESTIMONIA


Ln. 5. ‘sane murteta relinqui’ glossarium Mai [classic. auct. VIII 338]

Ln. 17. [Sergius] explanat. in Donatum lib. I p. 511 K.

Ln. 19 sq. cf ecbas. capt. 730. 736: ‘ad mensam vado, perfortia vina requiro ... quod curas abigit, quod linguae verba ministrat’

Ln. 22. Priscianus instit. VII 7, 34

Ln. 22, 23, 25. Porph. ad v. 1

Ln. 25. schol. Ã ad v. 2

Ln. 29. cf Manilius V 494: ‘nec pacem bello, civem discernet ab hoste’

Ln. 31. cf vita Benedicti abbatis Clusensis c. 13 [Pertz. XIIII = XII 205]: ‘talis ergo pernicies et tempestas baratrumque macelli annis plurimis sanctum Dei virum ... vexavit’

Ln. 32. cf eiusdem c. 12 [p. 205]: ‘quicquid undecumque compilare poterat, ventri donabat avaro’

Ln. 34. ‘patinis caenabat omasi’ glossarium Mai [classic. auct. VIII 394]

Ln. 42—46. ‘Ego tuta — villis’ florileg. Nostradam.

Ad graece scripta legenda typus graecus extrahe


GAI M. SEVER • MMDCCLX • MMDCCLXVII