Q. HORATIUS FLACCUS • OPERA ET COMMENTARII
CARM. I • CARM. II • CARM. III • CARM. IV • CARM. SAEC. • EP. • SERM. I • SERM. II • EPIST. I • EPIST. II • A. P.

varia lectio et testimonia


opus et commentarii • varialectio et testimonia • prosodia et metra
1     quae sit hiems veliae, quod caelum, vala, salerni,
quae sit hiems veliae, quod caelum, vala, salerni,
quae sit hiems veliae, quod caelum, vala, salerni,
quae sit hiems veliae, quod caelum, vala, salerni,
quem
hiemps – hyems
celum
valla
2     quorum hominum regio, et qualis via? nam mihi baias
3     musa supervacuas antonius, et tamen illis
supervacua
4     me facit invisum gelida cum perluor unda
perheor – perrivor – pervehor – proluor
5     per medium frigus. sane murteta relinqui
mirteta – murt&a – murteca – myrteca – myrteta
6     dictaque cessantem nervis elidere morbum
7     sulphura contemni vicus gemit, invidus aegris
sulphura contemni vicus gemit, invidus aegris
sulphura
contempni
8     qui caput et stomachum supponere fontibus audent
9     clusinis, gabiosque petunt et frigida rura.
clusinis, gabiosque petunt et frigida rura.
clusinos
glabiosque
10     mutandus locus est, et deversoria nota
diversoria – diversorria
11     praeteragendus equus. “quo tendis? non mihi cumas
praeteragendus equus. “quo tendis? non mihi cumas
preteragendus
equos
12     est iter, aut baias,” laeva stomachosus habena
est iter, aut baias,” laeva stomachosus habena
est iter, aut baias,” laeva stomachosus habena
leva
stomachatus – stomachus
abena
13     dicet eques (sed equi frenato est auris in ore).
dicet eques (sed equi frenato est auris in ore).
dicet eques (sed equi frenato est auris in ore).
dicet eques (sed equi frenato est auris in ore).
dicit
ut equis
set
equis – qui
14     maior utrum populum frumenti copia pascat,
15     collectosne bibant imbris, puteosne perennis
collectosne bibant imbris, puteosne perennis
collectosne bibant imbris, puteosne perennis
ymbres
puteosque – puteosve
perennes – perhennes
16     iugis aquae. (nam vina nihil moror illius orae;
iugis aquae. (nam vina nihil moror illius orae;
dulcis
horae
17     rure meo possum quidvis perferre patique;
rure meo possum quidvis perferre patique;
rure meo possum quidvis perferre patique;
rure meo possum quidvis perferre patique;
possim
quid vis – quod vis – quodvis
sufferre
pati quae
18     ad mare cum veni, generosum et lene requiro,
venio
19     quod curas abigat, quod cum spe divite manet
20     in venas animumque meum, quod verba ministret,
21     quod me lucanae iuvenem commendet amicae.)
quod me lucanae iuvenem commendet amicae.)
lucane
commodet – commendat
22     tractus uter plures lepores, uter educet apros?
tractus uter plures lepores, uter educet apros?
inter pluris – uter pluris
plures
ducer& educet – utere educet
23     utra magis piscis et echinos aequora celent?
utra magis piscis et echinos aequora celent?
pisces
caelent
24     pinguis ut inde domum possim phaeaxque reverti,
phægaxque – pheaxque – pheggaxque
25     scribere te nobis, tibi nos accredere par est.
ad credere – adcredere – hoc credere
dignum
26     maenius, ut rebus maternis atque paternis
enius – mallius – menius
27     fortiter absumptis, urbanus coepit haberi,
cepit
28     scurra vagus, non qui certum praesaepe teneret,
praesepe – presepe
29     impransus non qui civem dignosceret hoste,
impransus non qui civem dignosceret hoste,
impransus non qui civem dignosceret hoste,
impransus non qui civem dignosceret hoste,
inpraisus – inpransus
cui est – vicem
dinosceret – disnosceret
hostem
30     quaelibet in quemvis opprobria fingere saevus,
quaelibet in quemvis opprobria fingere saevus,
quaelibet in quemvis opprobria fingere saevus,
quaelibet in quemvis opprobria fingere saevus,
quelibet
crimina – obprobria – oppropria – probra
fundere – stingere
certus – dirus – sevus
31     pernicies et tempestas barathrumque macelli,
pernicies et tempestas barathrumque macelli,
pernities
baratrumque
32     quidquid quaesierat ventri donabat avaro.
quidquid quaesierat ventri donabat avaro.
quidquid quaesierat ventri donabat avaro.
quicquid
quæsiaerat – quesierat
donarat – donaret
33     hic, ubi nequitiae fautoribus et timidis nil
hic ubi – hinc ubi – nil ubi
nequicie
34     aut paulum abstulerat, patinas cenabat omasi
caenabat – celabat
35     vilis et agninae – tribus ursis quod satis esset, –
vilis et agninae – tribus ursis quod satis esset, –
agminae – agmine – agnine – agnini
e&
36     scilicet ut ventres lamna candente nepotum
lamma
37     diceret urendos, corrector bestius. idem,
correctus – correptor – correptus – porreptus
38     quidquid erat nactus praedae maioris, ubi omne
quidquid erat nactus praedae maioris, ubi omne
quidquid erat nactus praedae maioris, ubi omne
quidquid erat nactus praedae maioris, ubi omne
quicquid – siquid
nactos – nanctus – natus
prede
omnem
39     verterat in fumum et cinerem, “non hercule miror,”
verterat in fumum et cinerem, “non hercule miror,”
vertat – verteret
ercule
40     aiebat, “siqui comedunt bona, cum sit obeso
aiebat, “siqui comedunt bona, cum sit obeso
aiebat, “siqui comedunt bona, cum sit obeso
sibi
bene
obaeso – oboeso
41     nil melius turdo, nil volva pulchrius ampla.”
nil melius turdo, nil volva pulchrius ampla.”
ulva – viva – vulva
dulcius
42     nimirum hic ego sum; nam tuta et parvola laudo
nimirum hic ego sum; nam tuta et parvola laudo
tua
parvala – parvula
43     cum res deficiunt, satis inter vilia fortis;
defitiunt
44     verum ubi quid melius contingit et unctius, idem,
45     vos sapere, et solos aio bene vivere, quorum
alio – animo
46     conspicitur nitidis fundata pecunia villis.
conspicitur nitidis fundata pecunia villis.
nidis
vallis

TESTIMONIA


Ln. 5. ‘sane murteta relinqui’ glossarium Mai [classic. auct. VIII 338]

Ln. 17. [Sergius] explanat. in Donatum lib. I p. 511 K.

Ln. 19 sq. cf ecbas. capt. 730. 736: ‘ad mensam vado, perfortia vina requiro ... quod curas abigit, quod linguae verba ministrat’

Ln. 22. Priscianus instit. VII 7, 34

Ln. 22, 23, 25. Porph. ad v. 1

Ln. 25. schol. Γ ad v. 2

Ln. 29. cf Manilius V 494: ‘nec pacem bello, civem discernet ab hoste’

Ln. 31. cf vita Benedicti abbatis Clusensis c. 13 [Pertz. XIIII = XII 205]: ‘talis ergo pernicies et tempestas baratrumque macelli annis plurimis sanctum Dei virum ... vexavit’

Ln. 32. cf eiusdem c. 12 [p. 205]: ‘quicquid undecumque compilare poterat, ventri donabat avaro’

Ln. 34. ‘patinis caenabat omasi’ glossarium Mai [classic. auct. VIII 394]

Ln. 42—46. ‘Ego tuta — villis’ florileg. Nostradam.

Ad graece scripta legenda typus graecus extrahe


GAI M. SEVER • MMDCCLX • MMDCCLXVII