Q. HORATIUS FLACCUS • OPERA ET COMMENTARII
CARM. ICARM. IICARM. IIICARM. IVCARM. SAEC.EP.SERM. ISERM. IIEPIST. IEPIST. IIA. P.

varia lectio et testimonia


opus et commentarii • varialectio et testimonia • prosodia et metra
1     quamvis, scaeva, satis per te tibi consulis et scis,
sceva
2     quo tandem pacto deceat maioribus uti,
quo tandem pacto deceat maioribus uti,
tenuem
liceat
3     disce, docendus adhuc quae censet amiculus, ut si
disce, docendus adhuc quae censet amiculus, ut si
quia
cens&
4     caecus iter monstrare velit; tamen adspice, siquid
caecus iter monstrare velit; tamen adspice, siquid
caecus iter monstrare velit; tamen adspice, siquid
cecus
velit tamen. adspice
aspice
5     et nos, quod cures proprium fecisse, loquamur.
6     si te grata quies et primam somnus in horam
inprobam
7     delectat, si te pulvis strepitusque rotarum,
delectet
8     si laedit caupona, ferentinum ire iubebo;
si laedit caupona, ferentinum ire iubebo;
si laedit caupona, ferentinum ire iubebo;
si laedit caupona, ferentinum ire iubebo;
læditledatledetledit
caupo
ferentiamterentinum
ferenti numire
9     nam neque divitibus contingunt gaudia solis
nam neque divitibus contingunt gaudia solis
non
sola
10     nec vixit male, qui natus moriensque fefellit:
11     si prodesse tuis pauloque benignius ipsum
12     te tractare voles, accedes siccus ad unctum.
te tractare voles, accedes siccus ad unctum.
accedas
ad iunctumadunctuminunctum
13     ‘si pranderet holus patienter, regibus uti
‘si pranderet holus patienter, regibus uti
olus
pacienter
14     nollet aristippus.’ ‘si sciret regibus uti,
15     fastidiret holus, qui me notat.’ utrius horum
fastidiret holus, qui me notat.’ utrius horum
fastidires
olus
16     verba probes et facta, doce, vel iunior audi,
17     cur sit aristippi potior sententia. namque
cur sit aristippi potior sententia. namque
aristyppi
nanque
18     mordacem cynicum sic eludebat, ut aiunt:
mordacem cynicum sic eludebat, ut aiunt:
cinicum
illudebat
19     ‘scurror ego ipse mihi, populo tu: rectius hoc et
regibus
20     splendidius multo est. equos ut me portet, alat rex,
aequusequus
21     officium facio: tu poscis vilia – verum
officium facio: tu poscis vilia – verum
officium facio: tu poscis vilia – verum
officium facio: tu poscis vilia – verum
officium
facito
pascis
rerumrerum esverrumverum esverums
22     dante minor, quamvis fers te nullius egentem.’
fert
23     omnis aristippum decuit color et status et res,
aristyppum
24     temptantem maiora, fere praesentibus aequum.
temptantem maiora, fere praesentibus aequum.
maiora fere,
equum
25     contra, quem duplici panno patientia velat,
patienciasapientia
26     mirabor, vitae via si conversa decebit.
27     alter purpureum non exspectabit amictum,
expectabat
28     quidlibet indutus celeberrima per loca vadet
quidlibet indutus celeberrima per loca vadet
quolibet
ioca
29     personamque feret non inconcinnus utramque;
30     alter mileti textam cane peius et angui
alter mileti textam cane peius et angui
alter mileti textam cane peius et angui
mil&ti
texta
angue
31     vitabit chlanidem, morietur frigore, si non
vitabit chlanidem, morietur frigore, si non
vitabatvitavit
chlamidemclamidem
32     rettuleris pannum. refer et sine vivat ineptus.
rettuleris pannum. refer et sine vivat ineptus.
reddulerisretuleris
refert
33     res gerere et captos ostendere civibus hostis
hostes
34     attingit solium iovis et caelestia temptat:
attingit solium iovis et caelestia temptat:
attingit solium iovis et caelestia temptat:
adtingit
celestia
templateptat
35     principibus placuisse viris non ultima laus est.
maxima
36     non cuivis homini contingit adire corinthum.’
‘non cuivis homini contingit adire corinthum.’
‘non cuivis homini contingit adire corinthum.’
‘non cuivis homini contingit adire corinthum.’
‘non cuivis homini contingit adire corinthum.’
nec
vivis
hominishominum
contigit
chorinthum
37     sedit qui timuit, ne non succederet. ‘esto.
sedit qui timuit, ne non succederet. ‘esto.
succuderet
istoisto?
38     quid? qui pervenit, fecitne viriliter?’ atqui
quid? qui pervenit, fecitne viriliter?’ atqui
pervenerit
atquin
39     hic est aut nusquam, quod quaerimus. hic onus horret
hic est aut nusquam, quod quaerimus. hic onus horret
hic est aut nusquam, quod quaerimus. hic onus horret
querimus
honus
orr&
40     ut parvis animis et parvo corpore maius,
mavis
41     hic subit et perfert. aut virtus nomen inane est,
42     aut decus et pretium recte petit experiens vir.
precium
43     coram rege suo de paupertate tacentes
sua
44     plus poscente ferent – distat, sumasne pudenter
plus poscente ferent – distat, sumasne pudenter
plus poscente ferent – distat, sumasne pudenter
ferunt
summas ne
prudenter
45     an rapias: atqui rerum caput hoc erat, hic fons.
erit
46     ‘indotata mihi soror est, paupercula mater
47     et fundus nec vendibilis nec pascere firmus’
neque vendibilis
48     qui dicit, clamat: ‘victum date.’ succinit alter:
qui dicit, clamat: ‘victum date.’ succinit alter:
vitium
succinet
49     ‘et mihi.’ dividuo findetur munere quadra.
‘et mihi.’ dividuo findetur munere quadra.
coihi
findaturfindenturfundetur
50     sed tacitus pasci si posset corvus, haberet
sed tacitus pasci si posset corvus, haberet
namset
corvos
51     plus dapis et rixae multo minus invidiaeque.
52     brundisium comes aut surrentum ductus amoenum
brundisium comes aut surrentum ductus amoenum
brundisium comes aut surrentum ductus amoenum
brundesiumbrundusium
surgentum
doctus
53     qui queritur salebras et acerbum frigus et imbris
qui queritur salebras et acerbum frigus et imbris
metuit
salæbras
54     aut cistam effractam et subducta viatica plorat,
efractam
55     nota refert meretricis acumina, saepe catellam,
nota refert meretricis acumina, saepe catellam,
sepe
capellam
56     saepe periscelidem raptam sibi flentis, uti mox
rescelidem
57     nulla fides damnis verisque doloribus adsit.
assit
58     nec semel inrisus triviis attollere curat
nec semel inrisus triviis attollere curat
irrisus
adtollereatollere
59     fracto crure planum. licet illi plurima manet
60     lacrima, per sanctum iuratus dicat osirim:
osyrim
61     ‘credite, non ludo; crudeles, tollite claudum’:
62     quaere peregrinum’ vicinia rauca reclamat.
quere

TESTIMONIA


Ln. 3. ‘disce — adhuc’ Porph. ad v. 16

Ln. 6—51. florileg. Nostradam.

Ln. 7. cf auct. elegiae de nuce 87: ‘felix secreto quae nata est arbor in arvo: non hominum strepitus audit, non ilia rotarum, non a vicina pulverulenta via est’

Ln. 9. ecbasis captivi v. 988

Ln. 9 sq. Hildebertus moral. philos. p. 990

Ln. 10. Porph. ad epist. I 18, 103

Ln. 12. glossarium Mai [classic. auct. VIII 25]: ‘tetrarchare i. e. principari, unde Horatius in libro epistolarum: tetrarchare volens accedes siccus ad unctum’

Ln. 12. ‘accedes — unctum’ Porph. ad epist I 14, 21

Ln. 12. Acr. ad art. poet. 422

Ln. 13. cf Ioannes Saresberiensis policr. V 17: ‘quae sic prandet olus patienter, rebus ut uti noverit et rerum quae sic versatur in usu, ut olus et quaelibet extremae paupertatis xenia docta sit non fastidire’

Ln. 19. ‘scurror — mihi’ glossarium Mai [classic. auct. VIII 550]

Ln. 23. Ioannes Saresberiensis policr. VIII 14

Ln. 23. cf Stat. praefat. silv. lib. II: ‘Melior, vir optime nec minus in iudicio litterarum, quam in omni vitae colore tersissime’

Ln. 25. Isidorus orig. XVIIII 24, 11

Ln. 25. Servius ad Aen. V 421

Ln. 28. Ioannes Saresberiensis policr. VIII 14

Ln. 30 sq. ‘alter — chlamydem’ Priscianus instit. VII 13, 68

Ln. 35. florilegium Paris. 8818-a

Ln. 35. Hildebertus moral. philos. p. 989.

Ln. 35. ecbasis captivi v. 1131

Ln. 35. Iohannes de Monsterolio epist. 76 [apud Martem. II 1464-b]

Ln. 35. de codicibus a Chounrado Schirensi exaratis [Pertz. XVII p. 624]

Ln. 36. florileg. Basil. F IV 38

Ln. 39. cf ecbasis captivi v. 1142: ‘his est aut nusquam quod quaerimus, nic latet hostis’

Ln. 39. Pers. 5, 174: hic, hic, quem quaerimus, hic est’

Ln. 43—45. ‘coram — rapias’ Hildebertus moral. philos. p. 989

Ln. 43—51. cf. Wernherus de Elmendorf. [Hauptii antiqu. Germ. ann. IIII p. 313] vv. 1039—1056

Ln. 45. ‘atqui — fons’ omis. florileg. Nostradam.

Ln. 50 sq. Hildebertus 1. 1. omisso ‘haberet’

Ln. 53. ‘qui — frigus’ glossarium Mai [classic. auct. VIII 526]

Ln. 53—62. florileg. Nostradam.

Ln. 61 sq. cf Quintilianus instit. VI 3, 9: ‘adiuvant urbanitatem ... proverbia opportune aptata: ut homini nequam lapso et ut allevaretur roganti: tollat te qui non novit’

Ln. 62. cf Ioannes Saresberiensis epist. 184: ‘ne quoties haec praedicaverint, quaere peregrinum — reclamet’

Ln. 62. conferendus etiam videatur Hieronymus epist. 77 ad Oceanum 3 [Vallars. I 459-b]: ‘... dimisit illius criminis noxium ... quod clamante vicinia uxor sola non prodidit’

Ad graece scripta legenda typus graecus extrahe


GAI M. SEVER • MMDCCLX • MMDCCLXVII