Q. HORATIUS FLACCUS • OPERA ET COMMENTARII
CARM. ICARM. IICARM. IIICARM. IVCARM. SAEC.EP.SERM. ISERM. IIEPIST. IEPIST. IIA. P.

versus sapphicus minor


ŪU¦ŪŨ|Ū¦¦UUŪ|UŪŨ, 615 IN 26 OPERIS

Ditrochaeus, sequens choriambus, sequens amphibrachys vel bacchius. Versus στίχος λογοειδής est. Nomen ab Sapphu adeptum est.

1) Horatius in ditrochaeo secundo positione semper syllabam longam ponit, i.e. pro trochaeo spondeum utitur.

2) Graecis caesura semper abest, Horatio usa sine exceptione est, penthemimeres atque hexemimeres verbo bisyllabo vel trisyllabo sequente:

In primo et secundo Carminum libris modus (A) usus est maxime, dum (B) rarus videtur. In tertio (A) solum, (C) primo in quarto et Carmine Saeculari apparet, illi (B) usus magis valdius est, systemate multiformius facto.

3) Ditrochaeus nunquam verbo cadit, praeter cum verbum quod sequitur monosyllabum est:

4) Versus saepe verbo monosyllabo cadit:

5) Elisio inter versus spectatur, i.e. versus est hypermetricus, finali syllaba primam sequentis versus elidente:

Tum nulla elisio spectatur enim longa vocale patente:

6) Verbum inter versus usus spectatur, i.e. cum finale verbo in sequentem versum, Adonium scilicet, incorporato:

7) «Et», «an» interdum syllabam qua ante caesuram est per elisionem formant:

atque sine elisione:

8) Ectasis ante caesuram spectatur:

carm. i ii · sapphicum minus · iam satis terris nivis atque dirae...


1  Iam satis terris nivis atque dirae 
2  grandinis misit pater et rubente 
3  dextera sacras iaculatus arcis 
5  terruit gentis, grave ne rediret 
6  saeculum Pyrrhae nova monstra questae, 
7  omne cum Proteus pecus egit altos 
9  piscium et summa genus haesit ulmo, 
10  nota quae sedes fuerat columbis, 
11  et superiecto pavidae natarunt 
13  vidimus flavom Tiberim retortis 
14  litore Etrusco violenter undis 
15  ire deiectum monumenta regis 
17  Iliae dum se nimium querenti 
18  iactat ultorem, vagus et sinistra 
19  labitur ripa Iove non probante u– 
21  audiet civis acuisse ferrum, 
22  quo graves Persae melius perirent, 
23  audiet pugnas vitio parentum 
25  quem vocet divum populus ruentis 
26  imperi rebus? prece qua fatigent 
27  virgines sanctae minus audientem 
29  cui dabit partis scelus expiandi 
30  Iuppiter? tandem venias precamur 
31  nube candentis umeros amictus 
33  sive tu mavis, Erycina ridens, 
34  quam Iocus circum volat et Cupido; 
35  sive neglectum genus et nepotes 
37  heu nimis longo satiate ludo, 
38  quem iuvat clamor galeaeque leves 
39  acer et Marsi peditis cruentum 
41  sive mutata iuvenem figura 
42  ales in terris imitaris almae 
43  filius Maiae patiens vocari 
45  serus in caelum redeas diuque 
46  laetus intersis populo Quirini, 
47  neve te nostris vitiis iniquum 
49  tollat: hic magnos potius triumphos, 
50  hic ames dici pater atque princeps, 
51  neu sinas Medos equitare inultos 

carm. i x · sapphicum minus · mercuri, facunde nepos atlantis...


1  Mercuri, facunde nepos Atlantis, 
2  qui feros cultus hominum recentum 
3  voce formasti catus et decorae 
5  te canam, magni Iovis et deorum 
6  nuntium curvaeque lyrae parentem, 
7  callidum quidquid placuit iocoso 
9  te, boves olim nisi reddidisses 
10  per dolum amotas, puerum minaci 
11  voce dum terret, viduus pharetra 
13  quin et Atridas duce te superbos 
14  Ilio dives Priamus relicto 
15  Thessalosque ignis et iniqua Troiae 
17  tu pias laetis animas reponis 
18  sedibus virgaque levem coerces 
19  aurea turbam, superis deorum 

carm. i xii · sapphicum minus · quem virum aut heroa lyra vel acri...


1  Quem virum aut heroa lyra vel acri 
2  tibia sumis celebrare, Clio? 
3  quem deum? cuius recinet iocosa 
5  aut in umbrosis Heliconis oris 
6  aut super Pindo gelidove in Haemo? 
7  unde vocalem temere insecutae 
9  arte materna rapidos morantem 
10  fluminum lapsus celerisque ventos, 
11  blandum et auritas fidibus canoris 
13  quid prius dicam solitis parentis 
14  laudibus, qui res hominum ac deorum, 
15  qui mare ac terras variisque mundum 
17  unde nil maius generatur ipso 
18  nec viget quidquam simile aut secundum. 
19  proximos illi tamen occupavit 
21  proeliis audax. neque te silebo, 
22  Liber et saevis inimica virgo 
23  beluis, nec te, metuende certa 
25  dicam et Alciden puerosque Ledae, 
26  hunc equis, illum superare pugnis 
27  nobilem; quorum simul alba nautis 
29  defluit saxis agitatus umor, 
30  concidunt venti fugiuntque nubes 
31  et minax, quod sic voluere, ponto 
33  Romulum post hos prius an quietum 
34  Pompili regnum memorem an superbos 
35  Tarquini fasces dubito an Catonis 
37  Regulum et Scauros animaeque magnae 
38  prodigum Paulum superante Poeno 
39  gratus insigni referam camena 
41  hunc et incomptis Curium capillis 
42  utilem bello tulit et Camillum 
43  saeva paupertas et avitus apto 
45  crescit occulto velut arbor aevo 
46  fama Marcelli: micat inter omnis 
47  Iulium sidus velut inter ignis 
49  gentis humanae pater atque custos, 
50  orte Saturno, tibi cura magni 
51  Caesaris fatis data: tu secundo 
53  ille seu Parthos Latio imminentis 
54  egerit iusto domitos triumpho 
55  sive subiectos Orientis orae 
57  te minor latum reget aequos orbem: 
58  tu gravi curru quaties Olympum, 
59  tu parum castis inimica mittes 

carm. i xx · sapphicum minus · vile potabis modicis sabinum...


1  Vile potabis modicis Sabinum 
2  cantharis, Graeca quod ego ipse testa 
3  conditum levi, datus in theatro 
5  clare Maecenas eques, ut paterni 
6  fluminis ripae simul et iocosa 
7  redderet laudes tibi Vaticani 
9  Caecubum et prelo domitam Caleno 
10  tu bibes uvam: mea nec Falernae 
11  temperant vites neque Formiani 

carm. i xxii · sapphicum minus · integer vitae scelerisque purus...


1  Integer vitae scelerisque purus 
2  non eget Mauris iaculis neque arcu 
3  nec venenatis gravida sagittis, 
5  sive per Syrtis iter aestuosas 
6  sive facturus per inhospitalem 
7  Caucasum vel quae loca fabulosus 
9  namque me silva lupus in Sabina, 
10  dum meam canto Lalagen et ultra 
11  terminum curis vagor expeditis, 
13  quale portentum neque militaris 
14  Daunias latis alit aesculetis 
15  nec Iubae tellus generat, leonum 
17  pone me pigris ubi nulla campis 
18  arbor aestiva recreatur aura, 
19  quod latus mundi nebulae malusque 
21  pone sub curru nimium propinqui 
22  solis in terra domibus negata: 
23  dulce ridentem Lalagen amabo, 

carm. i xxv · sapphicum minus · parcius iunctas quatiunt fenestras...


1  Parcius iunctas quatiunt fenestras 
2  iactibus crebris iuvenes protervi 
3  nec tibi somnos adimunt amatque 
5  quae prius multum facilis movebat 
6  cardines. audis minus et minus iam: 
7  me tuo longas pereunte noctes, 
9  in vicem moechos anus arrogantis 
10  flebis in solo levis angiportu 
11  Thracio bacchante magis sub inter– 
13  cum tibi flagrans amor et libido, 
14  quae solet matres furiare equorum, 
15  saeviet circa iecur ulcerosum, 
17  laeta quod pubes hedera virenti 
18  gaudeat pulla magis atque myrto, 
19  aridas frondes hiemis sodali 

carm. i xxx · sapphicum minus · o venus regina cnidi paphique...


1  O Venus regina Cnidi Paphique, 
2  sperne dilectam Cypron et vocantis 
3  ture te multo Glycerae decoram 
5  fervidus tecum puer et solutis 
6  Gratiae zonis properentque Nymphae 
7  et parum comis sine te Iuventas 

carm. i xxxii · sapphicum minus · poscimus, si quid vacui sub umbra...


1  Poscimus, si quid vacui sub umbra 
2  lusimus tecum, quod et hunc in annum 
3  vivat et pluris, age dic Latinum, 
5  Lesbio primum modulate civi, 
6  qui ferox bello tamen inter arma, 
7  sive iactatam religarat udo 
9  Liberum et Musas Veneremque et illi 
10  semper haerentem puerum canebat 
11  et Lycum nigris oculis nigroque 
13  o decus Phoebi et dapibus supremi 
14  grata testudo Iovis, o laborum 
15  dulce lenimen mihi cumque salve 

carm. i xxxviii · sapphicum minus · persicos odi, puer, adparatus...


1  Persicos odi, puer, adparatus, 
2  displicent nexae philyra coronae, 
3  mitte sectari, rosa quo locorum 
5  simplici myrto nihil adlabores 
6  sedulus curo: neque te ministrum 
7  dedecet myrtus neque me sub arta 

carm. ii ii · sapphicum minus · nullus argento color est avaris...


1  Nullus argento color est avaris 
2  abdito terris, inimice lamnae 
3  Crispe Sallusti, nisi temperato 
5  vivet extento Proculeius aevo 
6  notus in fratres animi paterni; 
7  illum aget pinna metuente solvi 
9  latius regnes avidum domando 
10  spiritum quam si Libyam remotis 
11  Gadibus iungas et uterque Poenus 
13  crescit indulgens sibi dirus hydrops 
14  nec sitim pellit, nisi causa morbi 
15  fugerit venis et aquosus albo 
17  redditum Cyri solio Prahaten 
18  dissidens plebi numero beatorum 
19  eximit Virtus populumque falsis 
21  vocibus, regnum et diadema tutum 
22  deferens uni propriamque laurum, 
23  quisquis ingentis oculo inretorto 

carm. ii iv · sapphicum minus · ne sit ancillae tibi amor pudori...


1  Ne sit ancillae tibi amor pudori, 
2  Xanthia Phoceu: prius insolentem 
3  serva Briseis niveo colore 
5  movit Aiacem Telamone natum 
6  forma captivae dominum Tecmessae, 
7  arsit Atrides medio in triumpho 
9  barbarae postquam cecidere turmae 
10  Thessalo victore et ademptus Hector 
11  tradidit fessis leviora tolli 
13  nescias an te generum beati 
14  Phyllidis flavae decorent parentes; 
15  regium certe genus et penatis 
17  crede non illam tibi de scelesta 
18  plebe dilectam neque sic fidelem, 
19  sic lucro aversam potuisse nasci 
21  bracchia et voltum teretesque suras 
22  integer laudo; fuge suspicari 
23  cuius octavum trepidavit aetas 

carm. ii vi · sapphicum minus · septimi, gadis aditure mecum et...


1  Septimi, Gadis aditure mecum et 
2  Cantabrum indoctum iuga ferre nostra et 
3  barbaras Syrtis, ubi Maura semper 
5  Tibur Argeo positum colono 
6  sit meae sedes utinam senectae, 
7  sit modus lasso maris et viarum 
9  unde si Parcae prohibent iniquae, 
10  dulce pellitis ovibus Galaesi 
11  flumen et regnata petam Laconi 
13  ille terrarum mihi praeter omnis 
14  angulus ridet, ubi non Hymetto 
15  mella decedunt viridique certat 
17  ver ubi longum tepidasque praebet 
18  Iuppiter brumas et amicus Aulon 
19  fertili Baccho minimum Falernis 
21  ille te mecum locus et beatae 
22  postulant arces: ibi tu calentem 
23  debita sparges lacrima favillam 

carm. ii viii · sapphicum minus · ulla si iuris tibi peierati...


1  Ulla si iuris tibi peierati 
2  poena, Barine, nocuisset umquam, 
3  dente si nigro fieres vel uno 
5  crederem: sed tu simul obligasti 
6  perfidum votis caput, enitescis 
7  pulchrior multo iuvenumque prodis 
9  expedit matris cineres opertos 
10  fallere et toto taciturna noctis 
11  signa cum caelo gelidaque divos 
13  ridet hoc, inquam, Venus ipsa, rident 
14  simplices Nymphae ferus et Cupido 
15  semper ardentis acuens sagittas 
17  adde quod pubes tibi crescit omnis, 
18  servitus crescit nova nec priores 
19  inpiae tectum dominae relinquunt 
21  te suis matres metuunt iuvencis, 
22  te senes parci miseraeque nuper 
23  virgines nuptae, tua ne retardet 

carm. ii x · sapphicum minus · rectius vives, licini, neque altum...


1  Rectius vives, Licini, neque altum 
2  semper urgendo neque, dum procellas 
3  cautus horrescis, nimium premendo 
5  auream quisquis mediocritatem 
6  diligit, tutus caret obsoleti 
7  sordibus tecti, caret invidenda 
9  saepius ventis agitatur ingens 
10  pinus et celsae graviore casu 
11  decidunt turres feriuntque summos 
13  sperat infestis, metuit secundis 
14  alteram sortem bene praeparatum 
15  pectus: informis hiemes reducit 
17  submovet; non, si male nunc, et olim 
18  sic erit: quondam cithara tacentem 
19  suscitat Musam neque semper arcum 
21  rebus angustis animosus atque 
22  fortis adpare, sapienter idem 
23  contrahes vento nimium secundo 

carm. ii xvi · sapphicum minus · otium divos rogat in patenti...


1  Otium divos rogat in patenti 
2  prensus Aegaeo, simul atra nubes 
3  condidit lunam neque certa fulgent 
5  otium bello furiosa Thrace, 
6  otium Medi pharetra decori, 
7  Grosphe, non gemmis neque purpura ve– 
9  non enim gazae neque consularis 
10  submovet lictor miseros tumultus 
11  mentis et curas laqueata circum 
13  vivitur parvo bene, cui paternum 
14  splendet in mensa tenui salinum 
15  nec levis somnos timor aut cupido 
17  quid brevi fortes iaculamur aevo 
18  multa? quid terras alio calentis 
19  sole mutamus? patriae quis exsul 
21  scandit aeratas vitiosa navis 
22  Cura nec turmas equitum relinquit, 
23  ocior cervis et agente nimbos 
25  laetus in praesens animus quod ultra est 
26  oderit curare et amara lento 
27  temperet risu: nihil est ab omni 
29  abstulit clarum cita mors Achillem, 
30  longa Tithonum minuit senectus: 
31  et mihi forsan, tibi quod negarit, 
33  te greges centum Siculaeque circum– 
34  mugiunt vaccae, tibi tollit hinnitum 
35  apta quadrigis equa, te bis Afro 
37  vestiunt lanae: mihi parva rura et 
38  spiritum Graiae tenuem Camenae 
39  Parca non mendax dedit et malignum 

carm. iii viii · sapphicum minus · martiis caelebs quid agam kalendis...


1  Martiis caelebs quid agam kalendis, 
2  quid velint flores et acerra turis 
3  plena miraris positusque carbo in 
5  docte sermones utriusque linguae: 
6  voveram dulcis epulas et album 
7  Libero caprum prope funeratus 
9  hic dies anno redeunte festus 
10  corticem adstrictum pice dimovebit 
11  amphorae fumum bibere institutae 
13  sume, Maecenas, cyathos amici 
14  sospitis centum et vigiles lucernas 
15  perfer in lucem: procul omnis esto 
17  mitte civilis super urbe curas: 
18  occidit Daci Cotisonis agmen, 
19  Medus infestus sibi luctuosis 
21  servit Hispanae vetus hostis orae 
22  Cantaber sera domitus catena, 
23  iam Scythae laxo meditantur arcu 
25  neglegens, ne qua populus laboret, 
26  parce privatus nimium cavere et 
27  dona praesentis cape laetus horae: 

carm. iii xi · sapphicum minus · mercuri - nam te docilis magistro...


1  Mercuri – nam te docilis magistro 
2  movit Amphion lapides canendo – 
3  tuque testudo resonare septem 
5  nec loquax olim neque grata, nunc et 
6  divitum mensis et amica templis: 
7  dic modos, Lyde quibus obstinatas 
9  quae velut latis equa trima campis 
10  ludit exsultim metuitque tangi 
11  nuptiarum expers et adhuc protervo 
13  tu potes tigris comitesque silvas 
14  ducere et rivos celeres morari; 
15  cessit immanis tibi blandienti 
17  Cerberus, quamvis furiale centum 
18  muniant angues caput eius atque 
19  spiritus taeter saniesque manet 
21  quin et Ixion Tityosque voltu 
22  risit invito; stetit urna paulum 
23  sicca, dum grato Danai puellas 
25  audiat Lyde scelus atque notas 
26  virginum poenas et inane lymphae 
27  dolium fundo pereuntis imo 
29  quae manent culpas etiam sub Orco: 
30  inpiae – nam quid potuere maius? – 
31  inpiae sponsos potuere duro 
33  una de multis face nuptiali 
34  digna periurum fuit in parentem 
35  splendide mendax et in omne virgo 
37  ‘surge’ quae dixit iuveni marito, 
38  ‘surge, ne longus tibi somnus unde 
39  non times detur; socerum et scelestas 
41  quae velut nactae vitulos leaenae 
42  singulos eheu lacerant: ego illis 
43  mollior nec te feriam neque intra 
45  me pater saevis oneret catenis, 
46  quod viro clemens misero peperci, 
47  me vel extremos Numidarum in agros 
49  i pedes quo te rapiunt et aurae, 
50  dum favet nox et Venus, i secundo 
51  omine et nostri memorem sepulcro 

carm. iii xiv · sapphicum minus · herculis ritu modo dictus, o plebs...


1  Herculis ritu modo dictus, o plebs, 
2  morte venalem petiisse laurum 
3  Caesar Hispana repetit penatis 
5  unico gaudens mulier marito 
6  prodeat iustis operata sacris 
7  et soror clari ducis et decorae 
9  virginum matres iuvenumque nuper 
10  sospitum; vos, o pueri et puellae 
11  iam virum expertae, male nominatis 
13  hic dies vere mihi festus atras 
14  exiget curas: ego nec tumultum 
15  nec mori per vim metuam tenente 
17  i pete unguentum, puer, et coronas 
18  et cadum Marsi memorem duelli, 
19  Spartacum siqua potuit vagantem 
21  dic et argutae properet Neaerae 
22  murreum nodo cohibere crinem: 
23  si per invisum mora ianitorem 
25  lenit albescens animos capillus 
26  litium et rixae cupidos protervae: 
27  non ego hoc ferrem calidus iuventa 

carm. iii xviii · sapphicum minus · faune, nympharum fugientum amator...


1  Faune, Nympharum fugientum amator, 
2  per meos finis et aprica rura 
3  lenis incedas abeasque parvis 
5  si tener pleno cadit haedus anno 
6  larga nec desunt Veneris sodali 
7  vina creterrae, vetus ara multo 
9  ludit herboso pecus omne campo, 
10  cum tibi nonae redeunt Decembres; 
11  festus in pratis vacat otioso 
13  inter audacis lupus errat agnos, 
14  spargit agrestis tibi silva frondes, 
15  gaudet invisam pepulisse fossor 

carm. iii xx · sapphicum minus · non vides, quanto moveas periclo...


1  Non vides, quanto moveas periclo, 
2  Pyrrhe, Gaetulae catulos leaenae? 
3  dura post paulo fugies inaudax 
5  cum per obstantis iuvenum catervas 
6  ibit insignem repetens Nearchum, 
7  grande certamen, tibi praeda cedat, 
9  interim, dum tu celeris sagittas 
10  promis, haec dentis acuit timendos, 
11  arbiter pugnae posuisse nudo 
13  fertur et leni recreare vento 
14  sparsum odoratis umerum capillis, 
15  qualis aut Nireus fuit aut aquosa 

carm. iii xxii · sapphicum minus · montium custos nemorumque, virgo...


1  Montium custos nemorumque, virgo, 
2  quae laborantis utero puellas 
3  ter vocata audis adimisque leto, 
5  imminens villae tua pinus esto, 
6  quam per exactos ego laetus annos 
7  verris obliquom meditantis ictum 

carm. iii xxvii · sapphicum minus · inpios parrae recinentis omen...


1  Inpios parrae recinentis omen 
2  ducat et praegnans canis aut ab agro 
3  rava decurrens lupa Lanuvino 
5  rumpat et serpens iter institutum, 
6  si per obliquom similis sagittae 
7  terruit mannos. ego cui timebo 
9  antequam stantis repetat paludes 
10  imbrium divina avis imminentium, 
11  oscinem corvum prece suscitabo 
13  sis licet felix, ubicumque mavis, 
14  et memor nostri, Galatea, vivas 
15  teque nec laevos vetet ire picus 
17  sed vides, quanto trepidet tumultu 
18  pronus Orion? ego quid sit ater 
19  Hadriae novi sinus et quid albus 
21  hostium uxores puerique caecos 
22  sentiant motus orientis Austri et 
23  aequoris nigri fremitum et trementis 
25  sic et Europe niveum doloso 
26  credidit tauro latus et scatentem 
27  beluis pontum mediasque fraudes 
29  nuper in pratis studiosa florum et 
30  debitae Nymphis opifex coronae 
31  nocte sublustri nihil astra praeter 
33  quae simul centum tetigit potentem 
34  oppidis Creten, ‘pater, o relictum 
35  filiae nomen pietasque’ dixit 
37  unde quo veni? levis una mors est 
38  virginum culpae. vigilansne ploro 
39  turpe conmissum an vitiis carentem 
41  vana, quae porta fugiens eburna 
42  somnium ducit? meliusne fluctus 
43  ire per longos fuit an recentis 
45  siquis infamem mihi nunc iuvencum 
46  dedat iratae, lacerare ferro et 
47  frangere enitar modo multum amati 
49  inpudens liqui patrios penates: 
50  inpudens Orcum moror. o deorum 
51  siquis haec audis, utinam inter errem 
53  antequam turpis macies decentis 
54  occupet malas teneraeque sucus 
55  defluat praedae, speciosa quaero 
57  vilis Europe, pater urget absens, 
58  quid mori cessas? potes hac ab orno 
59  pendulum zona bene te secuta 
61  sive te rupes et acuta leto 
62  saxa delectant, age te procellae 
63  crede veloci; nisi erile mavis 
65  regius sanguis dominaeque tradi 
66  barbarae paelex.’ aderat querenti 
67  perfidum ridens Venus et remisso 
69  mox ubi lusit satis, ‘abstineto’ 
70  dixit ‘irarum calidaeque rixae, 
71  cum tibi invisus laceranda reddet 
73  uxor invicti Iovis esse nescis. 
74  mitte singultus; bene ferre magnam 
75  disce fortunam: tua sectus orbis 

carm. iv ii · sapphicum minus · pindarum quisquis studet aemulari...


1  Pindarum quisquis studet aemulari, 
2  Iulle, ceratis ope Daedalea 
3  nititur pinnis, vitreo daturus 
5  monte decurrens velut amnis, imbres 
6  quem super notas aluere ripas, 
7  fervet inmensusque ruit profundo 
9  laurea donandus Apollinari, 
10  seu per audacis nova dithyrambos 
11  verba devolvit numerisque fertur 
13  seu deos regesque canit, deorum 
14  sanguinem, per quos cecidere iusta 
15  morte Centauri, cecidit tremendae 
17  sive quos Elea domum reducit 
18  palma caelestis pugilemve equomve 
19  dicit et centum potiore signis 
21  flebili sponsae iuvenemve raptum 
22  plorat et viris animumque moresque 
23  aureos educit in astra nigroque 
25  multa Dircaeum levat aura cycnum, 
26  tendit, Antoni, quotiens in altos 
27  nubium tractus: ego apis Matinae 
29  grata carpentis thyma per laborem 
30  plurimum, circa nemus uvidique 
31  Tiburis ripas operosa parvos 
33  concines maiore poeta plectro 
34  Caesarem, quandoque trahet ferocis 
35  per sacrum clivum merita decorus 
37  quo nihil maius meliusve terris 
38  fata donavere bonique divi 
39  nec dabunt, quamvis redeant in aurum 
41  concines laetosque dies et urbis 
42  publicum ludum super inpetrato 
43  fortis Augusti reditu forumque 
45  tum meae, si quid loquar audiendum, 
46  vocis accedet bona pars et ‘o sol 
47  pulcer, o laudande’ canam recepto 
49  teque, dum procedis, io Triumphe, 
50  non semel dicemus, io Triumphe, 
51  civitas omnis dabimusque divis 
53  te decem tauri totidemque vaccae, 
54  me tener solvet vitulus, relicta 
55  matre qui largis iuvenescit herbis 
57  fronte curvatos imitatus ignis 
58  tertium lunae referentis ortum, 
59  qua notam duxit, niveus videri, 

carm. iv vi · sapphicum minus · dive, quem proles niobaea magnae...


1  Dive, quem proles Niobaea magnae 
2  vindicem linguae Tityosque raptor 
3  sensit et Troiae prope victor altae 
5  ceteris maior, tibi miles inpar, 
6  filius quamvis Thetidis marinae 
7  Dardanas turris quateret tremenda 
9  ille, mordaci velut icta ferro 
10  pinus aut inpulsa cupressus Euro, 
11  procidit late posuitque collum in 
13  ille non inclusus equo Minervae 
14  sacra mentito male feriatos 
15  Troas et laetam Priami choreis 
17  sed palam captis gravis, heu nefas, heu 
18  nescios fari pueros Achivis 
19  ureret flammis, etiam latentem 
21  ni tuis flexus Venerisque gratae 
22  vocibus divom pater adnuisset 
23  rebus Aeneae potiore ductos 
25  doctor argutae fidicen Thaliae, 
26  Phoebe, qui Xantho lavis amne crinis, 
27  Dauniae defende decus Camenae, 
29  spiritum Phoebus mihi, Phoebus artem 
30  carminis nomenque dedit poetae: 
31  virginum primae puerique claris 
33  Deliae tutela deae, fugacis 
34  lyncas et cervos cohibentis arcu, 
35  Lesbium servate pedem meique 
37  rite Latonae puerum canentes, 
38  rite crescentem face Noctilucam, 
39  prosperam frugum celeremque pronos 
41  nupta iam dices ‘ego dis amicum, 
42  saeculo festas referente luces, 
43  reddidi carmen docilis modorum 

carm. iv xi · sapphicum minus · est mihi nonum superantis annum...


1  Est mihi nonum superantis annum 
2  plenus Albani cadus, est in horto, 
3  Phylli, nectendis apium coronis, 
5  multa, qua crinis religata fulges; 
6  ridet argento domus, ara castis 
7  vincta verbenis avet immolato 
9  cuncta festinat manus, huc et illuc 
10  cursitant mixtae pueris puellae, 
11  sordidum flammae trepidant rotantes 
13  ut tamen noris, quibus advoceris 
14  gaudiis, Idus tibi sunt agendae, 
15  qui dies mensem Veneris marinae 
17  iure sollemnis mihi sanctiorque 
18  paene natali proprio, quod ex hac 
19  luce Maecenas meus adfluentis 
21  Telephum, quem tu petis, occupavit 
22  non tuae sortis iuvenem puella 
23  dives et lasciva tenetque grata 
25  terret ambustus Phaethon avaras 
26  spes et exemplum grave praebet ales 
27  Pegasus terrenum equitem gravatus 
29  semper ut te digna sequare et ultra 
30  quam licet sperare nefas putando 
31  disparem vites. age iam, meorum 
33  – non enim posthac alia calebo 
34  femina – condisce modos, amanda 
35  voce quos reddas: minuentur atrae 

carm. saec. i · sapphicum minus · phoebe silvarumque potens diana...


1  Phoebe silvarumque potens Diana, 
2  lucidum caeli decus, o colendi 
3  semper et culti, date quae precamur 
5  quo Sibyllini monuere versus 
6  virgines lectas puerosque castos 
7  dis, quibus septem placuere colles, 
9  alme Sol, curru nitido diem qui 
10  promis et celas aliusque et idem 
11  nasceris, possis nihil urbe Roma 
13  Rite maturos aperire partus 
14  lenis, Ilithyia, tuere matres, 
15  sive tu Lucina probas vocari 
17  diva, producas subolem patrumque 
18  prosperes decreta super iugandis 
19  feminis prolisque novae feraci 
21  certus undenos deciens per annos 
22  orbis ut cantus referatque ludos 
23  ter die claro totiensque grata 
25  Vosque, veraces cecinisse Parcae, 
26  quod semel dictum est stabilisque rerum 
27  terminus servet, bona iam peractis 
29  fertilis frugum pecorisque Tellus 
30  spicea donet Cererem corona; 
31  nutriant fetus et aquae salubres 
33  condito mitis placidusque telo 
34  supplices audi pueros, Apollo; 
35  siderum regina bicornis, audi, 
37  Roma si vestrum est opus Iliaeque 
38  litus Etruscum tenuere turmae, 
39  iussa pars mutare lares et urbem 
41  cui per ardentem sine fraude Troiam 
42  castus Aeneas patriae superstes 
43  liberum munivit iter, daturus 
45  di, probos mores docili iuventae, 
46  di, senectuti placidae quietem, 
47  Romulae genti date remque prolemque 
49  Quaeque vos bobus veneratur albis 
50  clarus Anchisae Venerisque sanguis, 
51  impetret, bellante prior, iacentem 
53  iam mari terraque manus potentis 
54  Medus Albanasque timet securis, 
55  iam Scythae responsa petunt, superbi 
57  iam Fides et Pax et Honos Pudorque 
58  priscus et neglecta redire Virtus 
59  audet adparetque beata pleno 
61  Augur et fulgente decorus arcu 
62  Phoebus acceptusque novem Camenis, 
63  qui salutari levat arte fessos 
65  si Palatinas videt aequos aras, 
66  remque Romanam Latiumque felix 
67  alterum in lustrum meliusque semper 
69  quaeque Aventinum tenet Algidumque, 
70  quindecim Diana preces virorum 
71  curat et votis puerorum amicas 
73  Haec Iovem sentire deosque cunctos 
74  spem bonam certamque domum reporto, 
75  doctus et Phoebi chorus et Dianae 

Ad graece scripta legenda typus graecus extrahe


GAI M. SEVER • MMDCCLX • MMDCCLXVII